Презентация на тему: Вакциналар мен вакциналық профилактика Жаңа вакциналарды дайындау принциптері

Вакциналар мен вакциналық профилактика Жаңа вакциналарды дайындау принциптері
Сабақтың жоспары:
Эдвард Дженнер  (1749-1823) - ағылшын дәрігері, шешекке қарсы алғашқы вакцина дайындаған және адам ағзасына сиыр шешігінің қауіпсіз вирусын енгізу жолын ашқан.
Луи Пастер (1822-1895) – француз микробиологы және химигі. Құтыру инфекциясына қарсы вакцина ашқан. Одан бұрын микробардың вируленттілігінің төмендетіп,
Николай Фёдорович Гамалея  (1859-1949) – орыс дәрігері, микробиолог және эпидемиолог, академик. Парижде Пастер лабораториясында 1 жыл бойы құтыруды зерттеген.
Вакциналар (лат. vacca - сиыр) – жұқпалы аурлардың алдын алу мақсатында белсенді спецификалық иммунитетті қалыптастыру үшін арналған ауру қоздырғыштарының
Вакцинация (иммунопрофилактика) – иммундық жүйеге аурулардың алдын алу үшін биологиялық, химиялық және физикалық факторлармен әсер ету
Вакцинациялау мақсаты – жұқпалы ауруларға қарсы спецификалық иммундық жауапты қалыптастыру
Вакцинаны алғашқы рет ағзаға енгізгенде антиденелердің түзілу процесінің кезеңдері:
Біріншілік иммундық жауапта IgM, ал екіншілік иммундық жауапта IgG белсенді болады. Вакцинаны 2-ші рет енгізгенде иммундық жауап тез және қарқынды түзіледі,
Вакциналардың алыну әдісіне қарай жіктелуі
Тірі, аттенуацияланған вакциналар - микроағзаларды қолайсыз жағдайларда өсіру арқылы вируленттігін төмендету жолымен алынады
Тірі, аттенуацияланған вакциналардың кемшілікткері
Тірі, аттенуацияланған вакциналарды енгізуге болмайды:
Өлтірілген вакциналар - жоғары иммуногенді микроағзалардың штаммдарын қыздыру, ультракүлгін сәуле және химиялық заттармен белсенділігін жою арқылы дайындалады
Өлтірілген вакциналардың кемшіліктері
Өлтірілген вакциналардың артықшылықтары
Химиялық вакциналар – микроағзалардан протективті антигендерді бөліп алынған вакцина (холераға қарсы вакцина)
Жасанды вакциналар – әртүрлі спецификалық эпитоптарды жалпы тасымалдаушы-полиэлектрлитпен және адъювантпен байланыстыру арқылы жасалады
Гендік-инженерлік вакциналар – антигендік детерминантты бақылаушы гендерді сәйкес антигендерді өндіретін басқа микроағзаға көшіру жолымен дайындалады (вирустық
Анатоксиндер
Вакцинаны енгізуге қарсы көрсеткіштер:
Вакцинацияның асқынулары:
Вакцина енгізу күнтізбесі:
Вакцина енгізу күнтізбесі:
1/25
Средняя оценка: 4.8/5 (всего оценок: 55)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (120 Кб)
1

Первый слайд презентации: Вакциналар мен вакциналық профилактика Жаңа вакциналарды дайындау принциптері

Изображение слайда
2

Слайд 2: Сабақтың жоспары:

Изображение слайда
3

Слайд 3: Эдвард Дженнер  (1749-1823) - ағылшын дәрігері, шешекке қарсы алғашқы вакцина дайындаған және адам ағзасына сиыр шешігінің қауіпсіз вирусын енгізу жолын ашқан. 1803 жылдан Лондандағы шешекке қарсы егу қоғамының алғашқы жетекшісі (қазір Дженнер институты)

Изображение слайда
4

Слайд 4: Луи Пастер (1822-1895) – француз микробиологы және химигі. Құтыру инфекциясына қарсы вакцина ашқан. Одан бұрын микробардың вируленттілігінің төмендетіп, вакциналар алуды анықтаған

Изображение слайда
5

Слайд 5: Николай Фёдорович Гамалея  (1859-1949) – орыс дәрігері, микробиолог және эпидемиолог, академик. Парижде Пастер лабораториясында 1 жыл бойы құтыруды зерттеген. Құтыруға қарсы вакцинаны және егу әдісін игеріп, Одессаға қайтқан. Бұл жерде И.И.Мечниковпен бірге лаборатория (қазір И.И.Мечников атындағы ҒЗИ)ашып, зерттеу жұмыстарын жүргізген

Изображение слайда
6

Слайд 6: Вакциналар (лат. vacca - сиыр) – жұқпалы аурлардың алдын алу мақсатында белсенді спецификалық иммунитетті қалыптастыру үшін арналған ауру қоздырғыштарының немесе олардың протективті (қорғаныс) антигендірінің препараттары

Изображение слайда
7

Слайд 7: Вакцинация (иммунопрофилактика) – иммундық жүйеге аурулардың алдын алу үшін биологиялық, химиялық және физикалық факторлармен әсер ету

Изображение слайда
8

Слайд 8: Вакцинациялау мақсаты – жұқпалы ауруларға қарсы спецификалық иммундық жауапты қалыптастыру

Изображение слайда
9

Слайд 9: Вакцинаны алғашқы рет ағзаға енгізгенде антиденелердің түзілу процесінің кезеңдері:

2-кезең Өсу кезеңі қанда антиденелердің көбеюі (4 күннен 4 аптаға дейін) 1-кезең Жасырын кезең немесе “лаг-фаза” антигенді (вакцинаны) ағзаға енгізу мен қанда антиденелердің пайда болу аралығы (бірнеше күннен 2 аптаға дейін) 3-кезең Бәсеңдеу кезеңі қанда антиденелердің саны ең жоғары деңгейге жеткенде басталады, алдымен олардың саны тез азайып, соңынан бірнеше жылдар немесе онжылдар бойы жаймен төмендейді

Изображение слайда
10

Слайд 10: Біріншілік иммундық жауапта IgM, ал екіншілік иммундық жауапта IgG белсенді болады. Вакцинаны 2-ші рет енгізгенде иммундық жауап тез және қарқынды түзіледі, “лаг-фаза” болмайды немесе өте қысқа, антиденелер қысқа мерзімде тез жоғарылайды және ағзада өте ұзақ уақыт сақталады. 1-ші және 2-ші вакцинация аралығы – 1-2 ай

Изображение слайда
11

Слайд 11: Вакциналардың алыну әдісіне қарай жіктелуі

Тірі, аттенуацияланған (әлсіз) вакциналар Өлтірілген вакциналар Химиялық вакциналар Жасанды вакциналар Гендік-инженерлік вакциналар Анатоксиндер

Изображение слайда
12

Слайд 12: Тірі, аттенуацияланған вакциналар - микроағзаларды қолайсыз жағдайларда өсіру арқылы вируленттігін төмендету жолымен алынады

Қызылшаға қарсы вакцина Туберкулезге қарсы ( BCG ) вакцина Салға қарсы вакцина Паротитке қарсы вакцина Қызамыққа қарсы вакцина Тұмауға қарсы вакцина Жаңа бағыт – қысқа мерзім өмір сүретін, бірақ иммунитетті қалыптастыратын вакциналық мутантты штаммдар алу

Изображение слайда
13

Слайд 13: Тірі, аттенуацияланған вакциналардың кемшілікткері

Вакциналық вирус күшінің жоғарылауы мүмкін (вакцинаға байланысты дамыған сал) Басқа вакциналармен бірге енгізуге болмайды, себебі біреуінің әсері болмайды Термотұрақсыз Айналымдағы табиғы вирус вакциналық вирустың репликациялануын тежеп, әсерін төмендетеді

Изображение слайда
14

Слайд 14: Тірі, аттенуацияланған вакциналарды енгізуге болмайды:

Стероидтық, иммунодепресанттар, радиотерапия қабылдаушы науқастарға; Лимофома және лейкозбен ауыратын науқастарға; Жүкті әйелдерге

Изображение слайда
15

Слайд 15: Өлтірілген вакциналар - жоғары иммуногенді микроағзалардың штаммдарын қыздыру, ультракүлгін сәуле және химиялық заттармен белсенділігін жою арқылы дайындалады

Энцефалитқа қарсы вакцина Лептоспирозға қарсы вакцина Көк жөтелге қарсы вакцина Сүзекке қарсы вакцина Тырысқаққа қарсы вакцина

Изображение слайда
16

Слайд 16: Өлтірілген вакциналардың кемшіліктері

Тұрақсыз гуморалдық иммунитет қалыптастырады (сондықтан бірнеше рет қайталанады) Адъюванттармен (вакцинамен бірге иммундық жауапты жоғарылатады) бірге енгізулуі тиіс

Изображение слайда
17

Слайд 17: Өлтірілген вакциналардың артықшылықтары

Басқа вакциналармен бірге енгізуге болады Термотұрақты

Изображение слайда
18

Слайд 18: Химиялық вакциналар – микроағзалардан протективті антигендерді бөліп алынған вакцина (холераға қарсы вакцина)

Изображение слайда
19

Слайд 19: Жасанды вакциналар – әртүрлі спецификалық эпитоптарды жалпы тасымалдаушы-полиэлектрлитпен және адъювантпен байланыстыру арқылы жасалады

Рекомбинантты вакциналар – вакциналарды молекулалақ клондау жолымен алу Генетикалық вакциналар (ДНК-вакцина) – патогеннің ағзаға енгізгенде ақуыздардың синтезделуін және оларға қарсы иммундық жауаптың түзілуін қамтамасыз ететін нуклеин қышқылы Антиидиотиптік вакциналар – антиген эпитопы мен антигенге қарсы идиотиптік антиденелерді танитын антиидиотиптік антиденелердің белсенді орталықтарының арасында ұқсастық болуымен негізделеді

Изображение слайда
20

Слайд 20: Гендік-инженерлік вакциналар – антигендік детерминантты бақылаушы гендерді сәйкес антигендерді өндіретін басқа микроағзаға көшіру жолымен дайындалады (вирустық гепатит В)

Изображение слайда
21

Слайд 21: Анатоксиндер

Тырысқаққа қарсы вакцина Дифтерияға қарсы вакцина Стафилококқа қарсы вакцина Анатоксиндер – тұрақты антитоксикалық иммунитет қалыптастырады, басқа вакциналармен бірге қолдануға болады. Анатоксиндер экзотоксинді формальдегидпен ерекше температуралық режимде өңдеу жолымен алынады, бұл процесс экзотоксинде зарарсыздандырады, бірақ иммуногендік детерминанттарын зақымдамайды

Изображение слайда
22

Слайд 22: Вакцинаны енгізуге қарсы көрсеткіштер:

Жедел қабыну аурулары Аурудың орташа ауыр және ауыр дәрежелері

Изображение слайда
23

Слайд 23: Вакцинацияның асқынулары:

Токсикалық реакциялар Аллергиялық реакциялар Жүйке жүйесінің зақымдануы Интеркуррентные инфекции Жасырын процестердің және созылмалы жұқпалы инфекциялардың өршуі

Изображение слайда
24

Слайд 24: Вакцина енгізу күнтізбесі:

Жасына байланысты Жасы Туб-ез (БЦЖ) Вир-қ гепатит В Сал Көк жөтел, дифт-я, тырыс-қ (АКДС) Дифт-я, тырыс-қ (АДС) Дифт-я (АД-М) Дифт-я, тырыс-қ (АДС-М) Қызыл-ша Эпид паротит 1-4 күн + + + 2 ай + + + 3 ай + + 4 ай + + + 12-15 ай + +

Изображение слайда
25

Последний слайд презентации: Вакциналар мен вакциналық профилактика Жаңа вакциналарды дайындау принциптері: Вакцина енгізу күнтізбесі:

Жасына байланысты Жасы Туб-ез (БЦЖ) Вир-қ гепатит В Сал Көк жөтел, дифт-я, тырыс-қ (АКДС) Дифт-я, тырыс-қ (АДС) Дифт-я (АД-М) Дифт-я, тырыс-қ (АДС-М) Қызыл-ша Эпид паротит 18 ай + 7 жас + + + 12 жас + + + 16 жас + Әр 10 жыл сайын +

Изображение слайда