Презентация на тему: Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы

Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы
1/21
Средняя оценка: 4.0/5 (всего оценок: 50)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (674 Кб)
1

Первый слайд презентации

Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы және адам ресурстарын басқару 2. Адам ресурстарын стратегиясы және оны құру үдерісі 3. Адам ресурстарын басқару саясаты 1. Бизнесті дамыту стратегиясы және адам ресурстарын басқару Адам ресурстарын басқару стратегиясы ұйымды дамытудың жалпы стратегиясының ажыратылмайтын бөлігі. Ол ұйым дамуының болашағын ескеріп жасалынады, ұйымның стратегиялық мақсаттары мен міндеттерінің іс жүзіне асыруын қолдау - оның мақсаты болып келеді. Сонымен қатар заманауи теория мен тэжірибе кызметкерлерді басқару стратегиясы ұйымның даму стратегиясына тікелей ықпал жасай алады деп ұйғарады. Озық ұйымдар өз стратегиясына түзетулер енгізуі мүмкін, егер де, мысалы, оның кейбір стратегия бағыттары кызметкерлер денсаулығына зақым келтірсе немесе імансаптық өсулеріне кедергілерін келтірсе. Ертеректе айтылғандай, адамдар ұйымның маңызды ресурсы болып табылады. Басқа ресурстарға қарағанда адамдар өзін тұрақты жетілдіруге жэне дамытуға кабілеггі, олардың мүмкіншіліктері мен қызметке, іске талаптануы шексіз. Осы себепті қазіргі кезеңце өндірістің шешуші ресурсы - қызметкерлерді тарту, оларды оқыту-үйрету жэне дамытуға байланысты инвестициялардың экономикалык пайдалылығы танылуы - адам ресурстарын баскарудың стратегиялық аспектін күшейтуде. Бу_л жерде стратегиялық мэселелерге байланысты аздап тарихқа көз жүгірткен орынды болар.

Изображение слайда
2

Слайд 2

XX ғасырдың 60-жылдары ( Ансофф, Старр, Хаттен жэне баскалар ) бірінші рет « стратегиялық баскару » түсінігін енгізеді, сөйтіп өндіріс деңгейінде ағымды басқару жэне жоғары деңгейде аткарылатын басқару деп ажыратты. Стратегия ұйымды басқару үдерісінің бірі деп қарастырылды. Стратегия ұйымның ішкі емес ( ұйымдастыру мэдениеті, қызметкерді күту, құрылым ), көбінесе сырткы кызметіне ( мемлекет, өнімді өткізу, бэсекелестік ) катысы бар деп түсінді. Сол ғасырдың 80-жылдарының аяғында «стратегия» түсінігі дэлелденеді жэне акцент жаңаша қойылады : - стратегия ұйым қызметінің ішкі факторына да қатысы бар; - адам ресурстары ұйым стратегиясына жеткілікті күшті ықпал жасайды, оның өзіндік стратегиялық статусы ( мэртебесі ) бар. Стратегия, құрылым жэне қызметкерлер арасындағы өзара байланысты төменгі суреттен көруге болады. Саясат Қоршаған орта . Қоғам 2.1-сурет. Диван |Фомбрун| Тичи бойынша біріктірілген стратегиялык концепция [4, 17-бет]

Изображение слайда
3

Слайд 3

Стратегия кэсіпорын шығаратын өнім рыногының тұжы-рымдамасын камтиды жэне кэсіпорынның мақсаттарына жетуге қажет ресурстар мен амалдарын белгілейді. Құрылым уйым бөліктерінің кұрамын жэне олар арасын-дағы өзара қатынасты белгілейді. Ол стратегияны іс жүзінде асыру үшін ұйымды құрудың нэтижесі болып келеді және міндеттерді, құзіретті, жауаптылықты, ақпараттык жэне ком- муникациялық жүйелерді белгілейді. Құрылым кызметкерлерге тікелей ықпал жасайды жэне де бір уақытта олардың өзіне деген ықпалын сезінеді. Қызметкерлер - ұйымның барлық адам ресурстарының жиынтыгы : ұйым қызметкерлері, тартылған серіктер мен сарапшылар жэне т.б. Қызметкерлер берілген құрылым ішінде тавдалынған стратегияны белсенді тұрде іс жүзіне асыруды өзінің міндеті деп санайды жэне де кажетті жағдайда стратегия мен кұрылымды өзгертуге көмектеседі. Ғылыми жэне оқу эдебиеттерінде стратегия түрлерін жік-теуде көптеген Аұсқалар кездеседі [2,5,7]. Соның бірі төменде көрсетілген :

Изображение слайда
4

Слайд 4

Стратегия: жасау және оны жүзеге асыру денгейлері Деңгейлер Мысалдар ¥ лттык деңгей Индустриалык-инноваішялык даму стратегиясы Қазакстан Республикасының келік стратегиясы Өңірлік жұмыспен қамту жэне мамандарды кайта даярлау стратегиясы ( Жол картасы ) ¥ йым денгейі Адам ресурстарын баскару стратегиясы Тауар нарығында экспансия жүргізу стратегиясы Маркетинг стратегиясы Өндірісті диверсификациялау стратегиясы Қаржы стратегиясы Кэсіпорын бөлімдері децгейі Шыгындарды темендету стратегиясы Қызметкерлердін дамуын баскару стратегиясы Накты тауарға багытталган маркетингтік стратегия Өндірісті дамыту стратегиясы Жеке кызметкер Мансаптык өсу стратегиясы деңгейі Біліктілік пен шеберлікті жогарылату стратегиясы Стратегияны жіктеудің ең кең тараған түрінің бірі келесідей болып келеді : - кэсіпкерлік стратегиясы ; - динамикалық өсу стратегиясы ; - пайдалылық ( ұтымдылык ) стратегиясы ; - жою стратегиясы ( инвестицияны белгілі бағытта қысқарту ); - бағытты күрт өзгерту стратегиясы.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Жіктеудің тағы бір кең тараған түрі - оны ұйымның өмірлік циклымен байланыстыру. Әр организм сиякты ұйым бір ізділікпен келесі кезеңдерден өтеді : 1. ¥ йымның калыптасуы 2. Интенсивті өсу не « өніп-өсу » 3. Тұрақтану 4. Дағдарыс ( кұлдырау ). Циклдың соңғы кезеңі ұйымды міндетті түрде жою (« өлімі ») деген сөз емес. Оның « қайтадан тууы » не « өзгерту » нұсқасы болуы мүмкін. Зерттеулер нэтижесі бойнша, ұйымдар орташа есеппен 50-60 жыл сайын дағдарысты басынан кешіреді, ал қазіргі жағдайда ТМД елдерінде бұл мезгіл 1-1,5 жылмен шектелетіні кездейсок оқиға емес. Өмірлік циклының эр кезеңіне өзіне тэн максатты бейімдеу, стратегия типтері және кызметкерлер ерекшеліктері болады [2, 21-23-бет;3,73-бет]. Ең қызықты мэселенің бірі - ол кэсіпорын стратегиясының бизнес- стратегиясы мен функционалдық стратегиялары арасын-дағы өзара байланысты зерттеу [8]. Стратегия түрлерін жіктеудің ең қызыкты түрі - ол кор-поративтік стратегияның бизнес стратегияларына жэне функ-ционалдық стратегияларына айналуын көрсету. Егер де кэсіпорында эртүрлі өнімдер шығарылса оның корпоративтік стратегиясы, 2.2-суретте көрсетілгендей, нақты бизнес- стратегиясы мен функционалдык стратегиясына айна -лады. Ал тек кана бір өнім шығаратын кэсіпорындарда кор-поративтік стратегия функционалдық стратегиямен тығыз байланысты болып келеді де, оны тікелей нактылайды. Берілген жіктеуде кэсіпорын стратегиясының түрі келесі сұрақка алатын жауапка тәуелді болып келеді : - біз бүгін жэне болашақта қай рынокта болғымыз келеді не болғымыз келмейді ? ( эртараптандыру стратегиясы ); - қолымызда қандай каржы, адам жэне техникалық ресурс- тар бар, және оны қай бағытта жұмсамақпыз ? ( инвестициялык стратегия); бизнестің жеке салалар арасындағы жэне сыртқы серік - тестермен ынтымақтастық ( бірлесіп істеу ) қай түрде болады ? Қай жерде кэсіпорын ресурстарын бірлесіп пайдалануға болар еді ? (кооперация стратегиясы ).

Изображение слайда
6

Слайд 6

Функционалдык стратегиялар 2.2-сурет. Стратегия типтері жэне өзара байланысы . Аталған әр стратегияға қыскаша токгалайық Әртараптандыру стратегиясы бір уакытга бірнеше болу аркдаы кэсіпкерліктің тәуекелдігін төмендетуге негізделген. Кэсіпкерлік қызметін кеңейту жолдары: - жақын, шектес салаларда бизнесті кеңейту (көлденен әртараптандыру); - логистикалык тізбедегі алдыңғы жэне кейінгі кезеңдерді интеграциялау (тік эртараптандыру);

Изображение слайда
7

Слайд 7

- бұрын қызмет көрсетілмеген рынокта жаңа өнімдерді шығару ( конгломеративтік әртараптандыру ); - аймактык, ұлттык жэне халықаралық деңгейде белсенді - лікті кеңейту ( географиялык эртарапт андыру ). Сонымен, әртараптандыру стратегия түрін таңдау нэтиже-сінде жана рынокка кіру немесе рыноктан шығу, корпорация- ның іс өрісі және географиялык тұрғыдан оны кенейту туралы шешім қабылданады. Инвестициялык стратегия кэсіпорын ресурстарын қызметгің бөлек салалары бойынша оптималды бөлуді көздейді. Ол жалпы кэсіпорын мүдделерін сақтауға бағытталады, инвестиция жэне дезинвестиция стратегияларын қиыстыру арқылы кэсіпорынды жеткілікті қолда болатын каражатпен ( сазһ-йош ) қамтамасыз етеді. Рыноктың қазіргі жэне болашақгағы тартымдылығына қарай бизнестің бөлек саялары келесі стратегияларды колданады : - үлғайып жатқан рынок жағдайындағы инвестициялық стратегия; - тоқырап қалған рынок жағдайындағы инвестициялык стратегия; - рыноктың күлдырау жағдайындағы дезинвестициялык стратегия. Осы баламалардың үйлесуінің нэтижесінде кэсіпорынның белсенділігі білінеді, басқаша айтқанда қызметінің кай түрін болашақта, бұдан бұрынғы жағдаймен салыстырғанда, күшейту немесе азайту туралы шешім кабылданады.

Изображение слайда
8

Слайд 8

Бірлесіп істеу (кооперация, кооперирование) стратегиясы. Бұл жерде бірлесу деп бір салада немесе бэсекелестік қатынастағы кэсіпорьшдардьщ стратегиялық, басқаша айтқанда үзақмерзімді табыска экелетін кызмет саласында бірлесіп істеуді түсінеміз. Кооперация стратегиясы ресурстарды бірігіп пайдалану аркылы бірлесіп істеу өрісі мен интенсивтілігін орнатады. Мүлдағы қойылған мақсат - серіктестердің құзыретгерінен жан -жакты пайда келтіру, жаңа өнімдерді арзан, жоғарғы сапамен жэне тез рынокқа шығару. Жақсы мысал ретінде фотоаппараттың жаңа буынын жасау үшін белгілі фирмалардың ( Ыікоп, Ксміак жэне басқалары ) бірігіп істегенін келтіруге болады. Соңғы стратегияны жүзеге асыру барысында маркетинг, жаңа өнімді, жаңа рынокты игеруде туатын шығындарды біріктірілген белсенділік арқылы төмендетіп, синергетикалық эсерге қол жетеді. Қазіргі жэне болашакта бэсекеге түсетін кэсіпорындар « стратегиялык альянс» құру аркасында ресурстардың жаңа түрін ашып, кәсіпгіерлік тэуелділікті кысқартып, синергетика- I лық артықшылыкгарын пайдалануға мүмкіндік туғызады. Кәсіпорын стратегиясы бизнес- стратегиясын белгілейді. Бұл жерде де кептеген жіктеу түрлері ұсынылады, соның бірін келтірейік [8,21-6.]: - шыгындарды төмендету стратегиясы : мақсаты — тәжірибе қисыгы әсері мен жалпы шығындарын талдау, шығындарды төмендету іс-шараларын ойлап, шығарылатын өнімді бәсекелестерге қарағанда арзан бағамен ұсыну (« Біз басқалардан қолайлы, жағымды болғымыз келеді »). Рынокта жаппай өндіру аркасында жоғары үлеске ие болуға баса назар аударылады ; - өншдерді дифференциациялау стратегиясы : басқалар алдында өнім жэне оған сервистік қызмет көрсету үхынысын жаксарту арқылы бэсекелестік артықшылық тудыру. Өзінің сирек ұшырайтындығы негізінде нарықта жоғары баға орнатуы мүмкін (« Өз рыногымызда біз ғана болғымыз келеді »);

Изображение слайда
9

Слайд 9

- рынокты сегменттеу стратегиясы : мақсаты – рыноктың шектелген сегментінде тръшушының жеке тілектерін қанағаттандыру. Түлынушыға бейімделу өнімдердің көптүрлі болып шығуын талап етеді. Ал ол үшін өндіріс икемді болу керек (« Бізтұгынушыға бағытгалуымыз керек »). Мұндай стратегия жоғары шығындарды туғызады, алайда олардың орнын биік бағамен толтырады ; - озып отыру стратегиясы : дифференциация- мен үдерісті жаксартуға технологиялық алдын алу жағдайлары, басқаша айтканда - өзгерістер жасалынады. Зерттеу жэне жасау түрі және белсенділік дэрежесі кэсіпорын /бизнес стратегия- ларына тэуелді. Кәсіпорын үшін олардың маңыздылығы мына-ған байланысты : олар технология көшбасшысы (« Ғігзі Моуеп >) немесе технология жол қуушысы, еліктеушісі (« Зесопсі Ғазі ») ме ? 2. Өндіріс саласы : Кәсіпорын / бизнестщ стратегиялық бағыты анықталғаннан кейін оны өндіріс стратегиясына айналдыруға ұйымдастырушылық алғы шарттар жасалынады. Бүл жерде не орындауға, не нысанаға ( объектке ) бейімделген өндіріс стратегиясы тандалуы мүмкін. Бірінші турінде эр қызметкерге арналған міндеттер өрісі тар болады, бұл стратегия шығындарды төмендету стратег,иясына сай келеді. Ал екінші түрінде кызметкерлер атқаратын жұмыстар эртүрлірек болып келеді,олар топтасып өз бетінше жэне өз жауапкершілігіне алып, енімдерді тілекке сэйкес сапа мен көлемде жасап шығарады.Бүл стратегия өнімді дифференциациялау жэне рыноктысегменттеу бизнес- стратегияларын колдауы мүмкін. 3. Өткізу ( сату ) саласы : ол рынокта кэсіпорын өнімдерінің орнын белгілейтін шешімдерді қамтиды. Бүл саладағы страте- гиялық шешімдер төмендегілермен сипаггалынуы мүмкін : - баға мен жарнама көмегімен өнім линиясы ішінде өнім - дерді дифференциациялау ; - өткізу арналары мен құралдары арқылы ; - еткізу менеджментін үйымдастыруымен.

Изображение слайда
10

Слайд 10

4. Қызметкерлер стратегиясын функционалдық стратегиясы ретінде қарастыруға болады, ол кадрлық шараларды ойлап, оны іс жүзіне асыру багыттарын белгілейді. Фирманың стратегиясыньщ әр нүсқасына АРБ стратегиясы-ның өз нұсқасы сай келуі керек. Олардың арасында анык байланыс бар. Бүл байланыс эр түрде көрінуі мүмкін, ол ү_йым өлшеміне, қолданылатын жоспарлау әдістеріне тэуелді болып келеді. Бүл өзара байланыстығы АРБ қызметінің басшыларының фирманың стратегиялық шешімдерді қабылдау үдерісіне қатысу түрінде көрінуі мүмкін : қазіргі кезде бүл орынды да жэне міндетті түрде жүргізілуі керек. 2. Адам ресурстарын стратегиясы және оны құру үдерісі АРБ стратегиясының максаты - кәсіпорын /бизнес стратегия- ларын адам ресурстарын қалыптастыруға, оларды сактау жэне пайдалану бойынша накты шешімдер мен іс-әрекеттері түр-леріне айналдыру. Бүл жерде адам ресурстарының екі жактылық сипатын айта кету керек : бір жағынан, ол кәсіпорын /бизнес стратегиясына мүмкіншілік туғызады, екінші жағынан, сонымен катар оған шектеу болып келуі де мүмкін. Адам ресурстары сандык, сапалык жэне уакыттық тұрғыдан баска функционалдық стратегияларды іс жүзіне асырудың кажетті алғы шарты болыгі " келеді. Мысалы, өндіріс шығындарын темендету стратегиясы осы уақытқа дейін ірі сериялық жэне жаппай өндірістегі көп-теген кэсіпорындарына тэн. Шығындарды азайту құралдары : өндірістік қуатты жоғарғы дэрежеде жүктеу, материалдык шығындарды төмендету, еңбек өнімділігін максимизациялау болып келеді. Ал оларга жету үшін еңбекті ғылыми басқару ұстанымдарына негіздеп бөлу жэне мамандандыру керек. Осыған байланысты АРБ стратегиясы қызметкердің атқаратын функциясынын аясы тар, бір қалыпты конвейерлік жұмыска итереді. Оның артықшылығы ретінде жұмысты игеру жэне оған үйренуге кететін кысқа уақытты, төмен біліктілікті, осы себепті кызметкерлерді оңай ауыстыра салуды айтуға болады. Қарама-карсы мысал ретінде Ьеап Ргосіисііоп концепциясын келтіруге болады. Топтык ( бригадалық ) жұмысты ұйымдастыру аркасында адам ресурстарын сандық жэне сапалық жағынан оптималды пайдалануға болады. Білікгілігі жоғары қызметкерлердің ойлары мен шығармашылығы, көбінесе, шығындарды үнемдеуге мүм-кіндік туғызады

Изображение слайда
11

Слайд 11

Сонымен, АРБ стратегиясы кэсіпорынның бэсекелестік стратегиясына елеулі үлес қосады. Адам ресурстары кэсіпорын дамуының киын-кыстау айнымалысы болып келеді жэне осы сапада өзінің стратегия құрушылык маңыздылығын көрсетеді. АРБ стратегия түрлерін эр автор өзінше береді. Мысалы, ашық не жабық кадрлық стратегиялары деп ажыратады [6, 38-6.]. Кэсіпорын /бизнес стратегиясымен байланысу дэрежесіне карай АРБ стратегиясының үш түрін ажыратуға болады [4, 25-27-6.]: І.Жеке (дара) АРБ стратегиясы : ол кәсіпорын /бизнес стратегиясымен бірдей қарастырылады, бірақ соңғыдан туын-дамайды. Бүл стратегия түрі өзіне бейімделген, қоршаған ортадагы бэсекелестік немесе қоғам өзгерістері АРБ стратегия-сына ықпал жасамайды. Кэсіпорынның стратегиялық шешімдері мен кадр шешімдері арасындағы байланыс жоққа тэн. 2. Кәсіпорын /бизнес стратегиясынан туындайтын АРБ стратегиясы : бүл жерде АРБ стратегиясының мақсаттары кэсіпорын стратегиясының мақсаттарынан шығады да, соларға жету қү_ралы ретінде карастырылады. АРБ стратегиясы бәсеке - лестік жэне қоғам дамуын ескеріп, кэсіпорын /бизнес стратегия- сын белгілегеннен кейін аныкгалады, сол себепті туынды ( дериватты ) сипатқа ие болады. Бүл жерде кадр бөлімі кэсіпорын / бизнес стратегиясының калыптасуына катыспайтыны анық. Аталған стратегияны кейде өз жағынан екі түрге - инвестицияға бейімделген АРБ стратегиясы жэне қүндылыктарға бейімделген АРБ стратегиясы деп бөлуге болады. 3. Ресурсца бейімделген АРБ стратегиясы : бұл қолдағы бар жэне дамытылып жатқан адам ресурстары кэсіпорын /бизнес стратегиясының мазмұнымен үйлестіріледі. Қызметкерлермен жұмыс істеу қажеттілігі кэсіпорын /бизнес стратегиясын ойлағанда жэне ол қабылданғанда белсене ескерілуі керек. Бизнесті басқарарда қызметкерлер туралы ақпарат толық болу керек жэне де қолдағы бар қадрлық әлеует негізінде кэсіпорын /бизнес стратегаясының қайсысын іске асыруға болатынын аныктайды.

Изображение слайда
12

Слайд 12

Егер бүрын сұрақ « Кэсіпорын /бизнес стратегиясы қандай қызметкерлерге мұқтаж болады ?» деп қойылса, ал қазір ол басқа сү-раққа « Қызметкерлердің элеуетті біліктілігі арқасында кандай рыноктарды ашуға болады ?» дегенге ауыстырылады. АРБ стратегиясы мен кэсіпорын /бизнес стратегиясын тығыз байланыстыру негізінде кешенді көзқарас қамтамасыз етіледі. ¥ йым стратегиясы - тілекке сэйкес нэтижеге жету құралы. Стратегия ұйымды басқару моделін нақтылы түрде көрсетеді деуге болады, сондыктан, ол қызметкерлердің ойлау бейнесін қалыптастырады. Стратегияны жасарда мақсатгы сауатгы белгілеуге зор мэн берген дүрыс. Оқулық пен ғылыми әдебиеттерінде АРБ максаттарын эртүрлі жіктейді. Мысалы, жалпы жэне ерекше ( спецификалык ) максаттар деп бөлуге болады (2.3-кестені қараңыз ). Адам ресурстарын баскару максаттары Жалпы Ерекше ұйымнын стратегиясын колдау Персоналды окыту жэне дамыту Эффект жэне тиімділік Өнімділікті жоғарылату Өзгерістерге бейімдел Тұрақсыздықты төмендету Мақсатты орнату стратегияның көрінуін жэне ұйымның даму бағытын өндіріспен және компания кызметінің нэтиже-сімен байланысты нақты міндеттерге аударады. Мақсаттар нені, қанша жэне кай мерзімге жасау керек екенін толық түсіндіреді. Олар белгілі жетістікке қызметкерлердің назарын жэне күш-куатын бағыттайды. Үйымды тиімді басқаруда ұйым мақсат -тары мен жеке адам мақсаттарын үйлестіру үлкен рөл атқарады. Мақсатты анык түсіну, адамның өзінің өмірлік бағдарламасын, ұйым мақсатына қайшы келтірмей белгілеу - тиімді басқарудың маңызды бір шарты болып келеді

Изображение слайда
13

Слайд 13

Мақсаттар жүйесі ұйым мен адамның шынайы мүмкінші-ліктерін ескеру керек. Максаттар түпкі нэтижеге жетуге жұмыл -дыру керек, бірақ қызметкерлерге, уақыты тапшы, тәжірибесі, білімі не ресурстар жетіспеген жағдайда, тапжылмай жұмыс істе деп талап қоюға болмайды. Қол жетпейтін мақсатқа жетелесек, онда ұйым да, адам да мүлде түңілуі мүмкін. Адам ресурстарын баскару үйымның мақсаттарын белгі-леудегі сегіз шешуші кеңістіктің бірі болып есептелінеді [7, 27-б.]. Стратегиялык максаттары ретінде - алдыңғы 5-10 жылға ұйымды кызметкерлермен камтамасыз ету ; қызметкерлерді сактап жэне ынталандыру үшін еңбек акы төлеу деңгейін орнату ; басшылар мен кызметкерлер арасында тиімді коммуни-кация жүйелерін дамыту жэне с.с. - қарастыруға болады. Кадрлык қызметінің маңызды мақсаты — компанияның қысқа жэне үзак мерзімді жетістіктеріне жеке жэне ұжымдық үлесін көбейтуде ү_йым басшыларының қабілеттерін арттыру ¥ йым стратегиясы оның саясаты, тиісті ережелер мен проце-дуралары арқылы нақты білінеді. Адам ресурстарын басқару саясатының негізгі ұстанымдары келесіден тұрады [7, 28-6.]: - адамды құрметтеу ; - жұмыспен қамтамасыз ету кепілі ; - адамның дамуына жэне кызметі өсуіне жағдай жасау ; - қызметкерлерге эділетті қарау жэне ынталандыру жүйесі болу; - кызметкерлердің қажеттілігін жэне олардың күтулерін мойындау ; - жаксы жү_мыс ортасы ; - жұмыс жағдайына қатысты заңдар мен нормативтерді бұзбау ; - ұйым демократиялық негізде қызмет жасауы.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Демек, мұндай көзқарас стратегияға жауапты баскарушы кадрлардан өздерінің қызмет сапасын өзгертуді талап етеді. Олар қаржылык мақсатқа бағытгалған кэсіпорынды басқару ресурсқа бейімделген АРБ стратегиясына жэне саясатына қарсы келмейді, керісінше ол онымен толықтырылады. АРБ стратегиясын құру үдерісін келесі кезеңдерге бөлуге болады : 1. Жағдайды талдау. 2. Мақсаттарды белгілеу. 3. Даму қажеттілігін талдау. 4. Іс-шараларды жоспарлау. 5. Белгіленген шараларды іс жүзіне асыру. 6. Қойылған мақсаттарды қайта қарау. Жагдайды талдау кезеңінде кэсіпорын қолындағы бар адам ресурстарын ( кэсіпорынды ) жэне бэсекелестерге карағанда кадрға байланысты қандай мүмкіншіліктері мен тэуелділіктері барын ( қоршаған ортаны ) талдайды. Негізгі қойылатын сауал : «Адам ресурстары бойынша біз қандай жағдайдамыз ?». Кэсіпорынды талдау мақсаты - қолда қанша адам ресурс-тары барын жэне олардьщ стратегиялық шешімдерге жарамды-лыгын зерттеу. Зерттеу қү_ралы ретінде адам ресурстарының тапсырыстар портфелін қолдануға болады : қызметкерлер матрицаның « проблемалы кызметкер », « жүлдыз », « ескішіл ( кертартпа )» жэне « сүрақ белгісі » категорияларына бөлініп, енгізіледі. « Проблемалы қызметкер » катарына жұмыс жетістіктері мүлде канағаттандырмайтын жэне сонымен қатар жеке даму потенциалы төмен кадрлар жатады. Бүл қызметкерлер стратегия түргысынан жарамсыз болып келеді. « Ескішіл ( кертартпа )» - б^ған өзінің ең жоғарғы өнімділік деңгейіне жеткен кадрлар жатады. Жұмысты ұйымдастырарда және мақсатты белгілерде олардың элеуетінің даму шегіне назар аудару қажет.

Изображение слайда
15

Слайд 15

« Сұрақ белгісі » категориясына өнімділік потенциалы жоғары, бірақ өз мүмкіншіліктерінен ашык төмен жұмыс істейтін қызметкерлер кіреді. « Жұлдыздар » - олар адам капиталының жоғарғы көрінуімен көзге түсетін, баскаша айтқанда олардың өнімділігі казірдің өзінде жоғары жэне оган қоса олардың даму әлеуеті да жоғары болып келеді. Қызметкерлерді осылай төрт топка бөлу амалымен кәсіпорын-ның қолдағы кадрмен даму жэне өнімділікті жоғарылату мүмкіншіліктерін аныктауға болады. Коршигап ортаны талдау : бұл талдау арқасында бәсекелес -тер қолында кандай адам ресурстары казір бар жэне болашақта ие болмақ. Талдау максаты - қызметкерлердің кэсіпорын алдындағы өздерінің тартымдылық дэрежесін аныктау. Талдау үшін пішін-дік (профильный) деп аталатын эдісті қолдануға болады : кэсіпорынды, болашак жұмыс істейтін орын ретінде тандаған кезде, кандай факторлары тартымды болып келеді, жэне осы кэсіпорынның адам ресурстарын болашақта қандай мүмкін-діктер мен тэуелділіктер күтіп тү_р. Қоршаған ортаны талдауды өте мү-кият жүргізу керек, өйткені ол келесі кадр шешімдерін қабылдауда бастапқы пункт болып келеді. Маңсатты белгілеу - таңдалған кэсіпорын /бизнес страте- гиясына сэйкес АРБ стратегиясы алдына сан жэне сапа жағынан кандай талаптар қойылатыны зерттеледі (« Кэсіпорын /бизнес стратегиясына сәйкестікті ойдағыдай қамтамасыз ететін кандай адам ресурстары казір және болашақта қажет ? Қолдағы адам ресурстары кай кэсіпорын /бизнес стратегиясын іс жүііис асыруға мүмкіндік береді ?»). АРБ стратегиясын белгілерде, басқа да кэсіпорьиАбизнес стратегиясын іс жүзіне асырарда, адам ресурстарын әрі қарай дамыту үшін қандай мүмкіндіктер туатынын карастыру керек. Жэне де бүл мақсатты белгілерде оған қол жетілетіндігі міндетті түрде ескерілуі кереқ, Даму ңажеттілігін талдау кезінде қажетгі жоспарланған адам ресурстарының элеуеті мен оның нақты әлеуетінің арасындағы айырымы ( Дезоигсе Оар ) анықталады. Осы айырым-нан тікелей даму қажеттілігі шығарылады жэне оган тікелей байланысты АРБ стратегиясының мэні ашылады.

Изображение слайда
16

Слайд 16

Іс-шараларды жоспарлау барысында жоғарыда айтылған АРБ стратегиясйіның мэні нақтыланады, жоспарланып отырған шаралардың маңыздылары анықталып, оны іске асыру мерзім-дері белгіленеді. Осы шараларды орындаушылар мен оларға қажет қаржы аныкталады. Іс-шараларды жоспарлағанда адам ресурстар стратегияларының матрицасын қолдануға болады, соның негізінде АРБ стратегиясының бағыты, даму стратегия- сының міндеттері мен кезеңдерін толық керсетуге болады. Жоспарланған іс-шаралар тэжірибеге енгеннен кейін тағы бір мәселеге көңіл бөлу керек - ол қойылған мақсаттарды қайта қарау. Бұл жерде екінші кезеңде қойылған максаттар қанша-лықгы элі жарамды жэне оларды іс жүзіне табыспен асыра алдық па (« Бағытты дұрыс таңцаппыз ба?»). Болған кемшіліктер осы жолмен анықталып, тиісті түзету шаралары арқылы олардың жойылғанын көреміз. Көп жағдайда АРБ стратегиясы туралы ойлануға, оны іс жүзіне асыруға үііымның барлык мүшелері белсенді қатысса, онда ол табыс әкеледі. Сондықган алдын ала қызметкерлер өкілдері мен кэсіпорын кеңесі АРБ стратегиясын жасау үдерісіне атсалысып кірісуін ойластырған абзал. Сонымен, АРБ стратегиясы кадрлық шешімдермен тікелей байланысты, ол ұйымның стратегиялық мақсатына жету үшін адамдардың жұмысына және олардың дамуына елеулі және үлак мерзімді эсер етеді. ¥ йымның АРБ стратегиясына тиісті көңіл бөлгендігін төмендегіден байкауға болады : - қызметкерлерді тарту, пайдалану жэне дамыту қалаи болса солай емес, белгілі бағытта, ойланып ұйым миссиясы мен дамуының стратегиялық максаттарына сэйкес жургізіледі ; - жоғары сатыдағы басшылар АРБ стратегиясын таңцау, іс жүзіне асыру жэне бағалау үшін жауапкершілікті өз мойнына алады ; - АРБ стратегиясы мен ұйымның даму стратегиясы арасында өзара байланыс бар; мұндай байланыс АРБ стратегиясы кұрамындағы бөліктері арасында да болады ; - ұйым тек түлынушыларды қанағаттандыруды ойламай, сонымен өз кызметкерлерін канағаттандыруын да ойлау керек. АРБ стратегиясын кұрайтын негізгі бөліктер мен оған ыкпал жасайтын негізгі факторлар төмендегі кестелерде көрсетілген.

Изображение слайда
17

Слайд 17

2.4-кесте АРБ стратегиясын белгілейтін иегізгі факторлар

Изображение слайда
18

Слайд 18

3. Адам ресурстарын басқару саясаты Адам ресурстарын басқару саясаты орнына өмірде « ұйымның кадр саясаты » деген түсінік кең тараган, бірақ осы уакытка дейін ортак көзқарас калыптаса коймаған [22]. Кадр саясаты АРБ стратегиясы мен қызметкерлерді күнделікті басқару қызметі арасындағы бөлімі ( звеносы ) болып келеді. Кең мағынада, ұйымның кадрлық саясаты деп нормалар мен ережелер жүйесін түсінеміз, олардың негізінде қызметкерлерді басқару бойынша қызметтің негізгі бағыттары ( іріктеу, оқыту-үйрету, қызмет бабында көтерілу ) алдын ала жоспарланады жэне олар ұйым мақсаттары мен міндеттерімен үйлестіріледі. Тар мағынада, кадрлық саясаты деп адам мен ұйымның арақатынастарын реттейтін нақты ережелер, тілектер мен шектеулер жиынтығын айтамыз. Бұл жерде мынандай мысалдар келтіруге болады : жоғары оқу орны оқытушылар қатарына тек өздерінің түлектерін алу. Керісінше, елде орналаскан шетел машина құрастыру зауытына, мейрамханаға жэне с.с. кеңес заманында осы тэріздес кэсіпорындарында жұмыс істеген адамдарды алмайды, оның себебі баршаға түсінікті. «Кадр саясаты » түсінігі «миссия», «стратегия» жэне « қызмет бағыттары » түсініктерімен қандай арақатынаста екенін 2.5-кестеден көруге болады [2, 16-6.]. Бір қалыпты жағдайда кадрлык саясат кэсіорынның негізгі мақсатгарына - орнықты қызметін сақтауға, бэсекелестік қабілеин жоғарьшатуға, өз саласында көшбасшы болуға - бейімделеді. Бірақ, мысалы, экономикалық дағдарыс жағдайында кадрлык саясатты өзгертуге мэжбүр болады [21]. Қаржы тагшіылығынан әлеуметтік бағдарламалар шсқартылады, қызметкерлер саны қысқартылады, ркымда психологиялық ютимат нашарлайды. Менеджменттің негізгі мақсаты ұйымды сактап қалу, мүм-кіндігінше кэсіпорынның кадрлық элеуетіне закымды азайту, оның ішінде кызметкерлерді қолдан келгенше элеуметтік корғау. Сонымен қатар дағдарыска қарсы саясат мэні адамдар кұрамы » өзгеріссіз сақтап калу емес, бңэынғы және жаңа қызметкерлер арасында кэсіпорын қажетгігіне сэйкес оңтайлы баланс орнату. Ал дағдарыска қарсы нақгы кадрлык саясаттар модельдері жеткілш і, тек оны дұрыс тандай білу керек [29].

Изображение слайда
19

Слайд 19

Ал инновацияларды енгізу жағдайында қызметкерлерді тиімді басқару ұстанымдары басқаша болып келеді, мысалы, кызметкерлерді шешім қабылдау үдерісіне белсенді тарту » кызметкерлерді басқарудың элеуметтік жауапкершілікке баг талуы, өзгерістер бағдарламасының мақсаттарын белгі кезінде қызметкерлермен талқылау [25]. Кадрлык саясаттың болуы көп мэселелердің дұрыс шілуіне өз ыкпалын жасайды : кадрлық жұмыстың элемент және олардың өзара байланысына калай кірісу керектігіне, шешімдерін қабылдауға кететін уақытты унемдеуге, тұлғалардың кате шешімдер қабылдау тэуелділігін аза заңдарды бұзбауға жэне т.б. Кадр саясатын даярлау кезецді мазмұны төменгі 2.4-суретте бейнеленген [2, 28-6.]. Кадр саясатымен ұйымның эр кызметкерін таныстыру қажет. Оның мэнін түсініп, басшы жэне кызметкерлер жағынан колдау табу үшін арнайы кркат түрінде болу керек. Мысалы, ұйымдағы шію еңбек тэртібі, еңбекақы төлеу, кызметкерлерді атгестациялау сияқты ережелер түрінде. Сонымен катар, ұйымның кадр саясаты ұжымдык келісімдерде, кэсіпорын жарғысында ( уставында ) жэне еңбек катынастары мен қызметкерлердің жұмыс істеуін ретгейтін басқа кұжаттарда көрсетіледі. Шетел тэжірибесіне келсек, кадр саясатына жауапты менед-жерлер үшін жэне катардағы кызметкерлер үшін арнайы колда болатын кітаптар шыгарылады - Нитап Иезоигсев АсітіпізГгаібгз НапсіЬоок жэне Етріоуе НапсІЬоок. Бұл кітаптарда ұйым туралы жалпы акпарат, оның миссиясы мен стратегиялық мақсаттары келтіріледі. Осы ұйымның кызметкерлері қандай кұндылық-тарды бағалайды, койылған мақсаттарға жету үшін кандай құралдар жарамды, ал қайсылары этикалык тұрғыдан кабыл алынбайды - осы мәселелерге де маңызды орын беріледі.

Изображение слайда
20

Слайд 20

Кадр саясатымен жете танысу тиісті ұйымдастырушылык мэдениетті қалыптастыруға себепші болады, тэртіп бұзу мсн кадр тұраксыздығын төмендетеді, орынсыз еңбек дау тууын жояды, кызметкерлердің алаңдауына, өзгерістерге қарсылас-пауына көмек тигізеді. Қорыта айтқанда, осының барлығьі кадрлық шешімдерді кабьшдайтын менеджерлер кызметін елеулі күрделендіреді жэне заманауи кадрлық кызмет орны қалыптасуына ерекше талаптар қояды. Бақылау сұрактары 1. Стратегия, кұрылым жэне кызметкерлер арасындағы өзара байланмо аныктаныз. 2. Корпоративтік стратегия, бизнес-стратегия мен функционалдык стратегиялар : олардын түрлері, өзара байланыстары. 3. АРБ стратегияларын жіктеу. 4. АРБ стратегиясын кұру ұдерісі. 5. Кадрлык саясатшн мәні, АРБ жүйесіндегі орны Тапсырмалар Өз тәжірибенізге сүйеніп, накты ұйымға барьщ немесе БАҚ-та жазылған материалдарды таратып келесі такырыптардьщ біріне реферат жазыңыз :

Изображение слайда
21

Последний слайд презентации: Тақырып 5. Адам ресурстарын басқару стратегиясы. 1. Бизнесті дамыту стратегиясы

Тест Щелкните кнопку Тест для редактирования этого теста

Изображение слайда