Презентация на тему: Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері

Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Жоспары:
Кіріспе
“Байқоңыр” ғарыш айлағы
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Союз TMA-13 ұшырылуға дайындық
Байқоңыр космодром зымырандарының экологияға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері
Глоссарий
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
1/17
Средняя оценка: 5.0/5 (всего оценок: 64)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (787 Кб)
1

Первый слайд презентации: Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері

Орындаған : Аманбай Ұ. Тобы : ПФИЯ-109 Тексерген : Кенжебаева Ш.К. Кафедра: Экология және тұрақты даму Абылай хан атындағы Қазақ Халықаралық Қатынастар және Әлем Тілдер Университеті

Изображение слайда
2

Слайд 2: Жоспары:

Кіріспе Негізгі бөлім: “Байқоңыр” ғарыш айлағы Байқоңыр космодром зымырандарының экологияға әсері Глоссарий Қорытынды Пайдаланылған әдебиеттер

Изображение слайда
3

Слайд 3: Кіріспе

Қазіргі кездегі қоғамның дамуы айналадағы қоршаған ортаны пайдаланумен тікелей байланысты, яғни адамзат тіршілігіне қажетінің барлығын табиғаттан алады. Бұл жағынан алғанда табиғат – табиғи қажеттілікті қамтамасыз ететін таңғажайып құбылыс. Ғылым мен техниканың жетілуі, өндірістің қарқындап дамуы, жерасты қазба байлықтарын кеңінен пайдалану, транспорт түрлерінің көбеюі қоршаған ортаны түрлі химиялық қосылыстармен ластауда. Экологиялық мәселелер жөніндегі тізімі бойынша табиғаттың ғарыш зымырандарынан ластануы әскери техникалар мен қару-жарақтарды жою және радиоактивті ластанудан кейін үшінші орын алады. Ғарыштық аппараттарды ұшыратын ғарыш айлағының бірі – «Байқоңыр».

Изображение слайда
4

Слайд 4: Байқоңыр” ғарыш айлағы

“Байқоңыр” ғарыш айлағы Қазақстан Республикасының оңтүстік-батыс бөлігінде, Қызылорда облысының территориясында орналасқан, жалпы көлемі 6,7 мың км 2 жерді алып жатыр. Байқоңыр космодромындай құрылыс жер шарында жоқ. Сондықтан Байқоңыр космодромы дүниежүзі халықтарының назарын аударып, алаңдатып отыр. Ол тек космос корабльдері мен зымырандарды космос кеңістігіне ұшыру мақсатына жасалған емес. Сонымен қатар, әскери қару – жарақтардың жаңа түрлерін сынау мақсатын да көздейді. Байқоңыр космодромы әскери ғылыми – техникалық орталық болып есептеледі.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Космодром 1957 жылы Байқоңыр қаласында салынған. Бұл қалада қазіргі кезде 60 мың халық тұрады. Космодромда 9 зымыран ұшыру кешені, 15 зымыран ұшыратын қоңдырғылар бар. Байқоңыр космодромының көлемі 6717 шарлы шақырым. Ол солтүстікке қарай 75 шақырым, ал батыстан шығысқа қарай 90 шақырым қашықтыққа созылып жатыр.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Ал, енді Байқоңыр космодромы жайлы айтатын болсақ, ол қазақ жеріндегі ең үлкен және өте күрделі инженерлік құрылыс болып табылады. Осы құрылыста космос корабльдерін, космос станцияларын, зымырандарды, зымыран тсымалдаушыларды сынау, космос кеңістігін зерттеу үшін кең көлемде ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Жалпы Байқоңыр космодромы әскери ғылыми –техникалық орталық болып есептеледі. Космодромда өнеркәсіп және шаруашылық орындары шоғырланған. Қазақстанда Байқоңыр космодромының және Қазақстан территориясындағы әскери полигондардың да биосфераға әсерлері тиеді. Олар біздің мемлекетіміз үшін маңызды болғанымен, адам денсаулығына кері әсері тиеді.

Изображение слайда
7

Слайд 7: Союз TMA-13 ұшырылуға дайындық

Байқоңырдан Протон зымыраны ұшу сәті

Изображение слайда
8

Слайд 8: Байқоңыр космодром зымырандарының экологияға әсері

«Байқоңыр» ғарыш айлағы орналасқан аймақтың басты экологиялық мәселесі – Арал теңізі деңгейінің төмендеуі және жердің тұзданып құрғақшылыққа айналу процесі. Сондықтан ғарыш айлағының жұмысы қоршаған ортаға қосымша кері әсерін тигізуде. Ғарыш ұші аппаратының қоршаған ортаға басты зиянды әсері ауа ағынын (циклон) күшейтумен шектеліп қоймайды, түріне қарай салмағы 3,2 тоннадан – 16,2 тоннаға дейін болатын зымырандардың жағар және жанармай қалдықтары құрамында химиялық токсидті қосылыстардың болуында. Соңғы 30 жылдың көлемінде осы салаға қатысты мамандар химиялық жанармай мен жұмыс істейтін зымыран двигательдерінен бөлінетін қалдықтардың атмосфераның төменгі қабатына ауқымды масштабта зиянды әсерінің жоқтығын дәлелдесе, 40 жылдан бері жинақталған мәліметтерге қарағанда олардың зиянды әсерлерін анық көруге болады.

Изображение слайда
9

Слайд 9

Байқоңыр космодромының айналаны қоршаған ортаға ерекше әсер ететіндігі кейінгі кезде ғана байқала бастады. Соңғы кезде космодром орналасқан жердің ауа райын, табиғи биологиялық ресурстарын жан-жақты зерттегенде, космодром айналаны қоршаған ортаға айрықша әсер ететіні байқалды. Ол туралы қолымызда бірнеше деректер бар. Мысалы, Қарағанды облысының экологиясын зерттейтін ғалым-экологтардың жүргізген жұмыстарының қорытындыларына қарағанда, космос корабльдері, космос зымырандары космос кеңістігіне ұшып кеткеннен кейін, жаз айларында 5-8 күн бойы күшті жел тұрып, қара боран соғатыны байқалады. Қоршаған ортада химиялық қосылыстардың атмосфералық ауада, топырақта, суда, өсімдік арқылы адам ағзасына қайта жинақталып, белгілі бір мөлшерде әсір ететіні белгілі.

Изображение слайда
10

Слайд 10

Аймақтың рельефі – тұздытопырақты, жылжымалы құмды төмпешіктерден тұрады. Өсімдік түрлері көп, біпақ сирек орналасқан, негізінен эфермелерден тұрады, шілде айының ортасына дейін сақталып, сонан соң күйіп кетеді. Бір жылдың үш жүз күнінде жел соғып, оның 17-38 күнінде шаңды борандар тұрады. Көптеген ғылыми зерттеулер ауа ылғалдылығының төмендеуін, жылдың әр мезгілінде температураның күрт өзгеруін ғарыш ұшу аппараттарының жұмысымен байланыстырады. Алғашқы (1981 – 85 жж.) эксперименттік бақылаулар қуатты ғарыштық ұшу аппаратының «Спейс - Шаттл» немесе зымыран жеткізгіш «Сатурн - 5» аппаратының ғарышқа ұшыру кезінде Канаверал – Европа жағалауымен Солтүстік Атлантаға дейінгі аралықтың ауа ағынының (циклон) өзгеруін, ал жылдың жылы уақытында (жаздық) «Плесецк» ғарыш айлағынан ұшырылатын қуатты ұшу аппаратының әсері бұрынғы Одақ территориясының Орталық Европалық бөлігіне және солтүстік-батыс облыстардың атмосфералық ауа ағынының активтілігінің жоғарылауына әсерін тигізетінін дәлелдейді. Қуатты ғарыш ұшу аппараттары ұшырылатын «Байқоңыр» ғарыш айлағына жақын орналасқан аймақтарда ауа райы күрт бұзылып, 3-5 тәулікке дейін боранды құм суырып, жел болып, температураның (0-6 0 С) төмендеу процесі жиі байқалатыны белгілі.

Изображение слайда
11

Слайд 11

Изображение слайда
12

Слайд 12

Бұл процесс суы тартылып, табаны кеуіп, тұзға айналған Арал аймағы үшін қаншалықты кері әсері барын айтпасқа болмайды. «Байқоңыр» ғарыш айлағы орналасқан аймақтың басты экологиялық мәселесі – Арал теңізі деңгейінің төмендеуі және жердің тұзданып құрғақшылыққа айналу процесі. Сондықтан ғарыш айлағының жұмысы қоршаған ортаға қосымша кері әсерін тигізуде. Ғарыш ұші аппаратының қоршаған ортаға басты зиянды әсері ауа ағынын (циклон) күшейтумен шектеліп қоймайды, түріне қарай салмағы 3,2 тоннадан – 16,2 тоннаға дейін болатын зымырандардың жағар және жанармай қалдықтары құрамында химиялық токсидті қосылыстардың болуында.

Изображение слайда
13

Слайд 13

Бұл аймақта ерсілі-қарсылы соққан жел көп болады. Кейбір күндері, күшті дауыл тұрып, жердің үстіңгі қабатындағы топырақтарды ұшырып әкетіп, қара боран туғызады. Осындай қара боранды күндер бір жылдың ішінде 20-25 күн болады. Ал космодром орнағаннан кейін бұл аймақтың ауа райы мүлдем бұзылып кетті. Ауа райының мөлшерден тыс өзгеруін кейбіреулер Арал теңізінің тартылуынан деп есептейді. Өйткені, космодром Арал теңізіне жақын жерге орналасқан. Қашықтығы 70 шақырымдай жер. Байқоныр космодромының айналаны қоршаған ортаға ерекше әсер ететіні кейінгі кезде ғана байқала бастады. Кейінгі уақытта космодром орналасқан жердің ауа райын, табиғи биологиялық ресурстарын жан-жақты зерттегенде, космодром айналаны қоршаған ортаға айрықша әсер ететіні байқалады. Ол туралы қолымызда бірнеше ғылыми деректер бар.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Оған бір мысал: Қарағанды облысының экологиясын зерттейтін ғалым-экологтардың жүргізген жұмыстарының қорытындыларына қарағанда, космос корабльдері, космос зымырандары космос кеңістігіне ұшып кеткеннен кейін, жаз айларында 5-8 күн бойы күшті жел тұрып, қара боран соғатыны байқалады. Мұндай құбылысты Жезді ауданының жергілікті тұрғындары да растайды. Ал қыста зымырандар космосқа ұшып кеткеннен кейін 2-3 күн бойы қарлы боран соғатыны белгілі болды. Бұл аймақта жылына 40-50 күн бойы күшті жел тұратыны анықталды. Мұндай құбылыстар, бұл аймақта бұрынғы кезде, космодром орнамай тұрған уақытта болмағанын жергілікті тұрғындар жіпке тізгендей етіп айтып береді.

Изображение слайда
15

Слайд 15: Глоссарий

Қоршаған орта -   табиғи объектілердің, өзара қарым-қатынастағы атмосфералық ауаны, Жердің озон қабатын, суды, топырақты, жер қойнауын, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін, сондай-ақ климатты қоса алғандағы жиынтығы;

Изображение слайда
16

Слайд 16: Қорытынды

Қорыта келе, Байқоңыр космодромы айналаны қоршаған ортаға зиян келтірумен қатар адамзат баласына пайда келтіретіні де ғылыми тұрғыдан дәлелденіп отыр. Сол сияқты адам әрекеті тек жер бетіндегі суды, ауа-райын да ластап келеді. Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса өте майда бөлшектерден тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге адам мен жануарлардың денесіне сіңеді және жер бетіне шөгеді. Сондықтан да газ немесе қатты зат түрінде бөлініп шығатын заттардан ауаны қорғау адам денсаулығы үшін де, тіршілік үшін де үлкен мәні бар.

Изображение слайда
17

Последний слайд презентации: Тақырыбы: Байқоңыр космодромының зымырандарының ауа-райына, желге, ауаға әсері: Пайдаланылған әдебиеттер

Жарқынбаев А. " Экология негіздері " Алматы 2003 жыл. Бөрібаев К. " Экологиялық проблемалар " Алматы 2001 жыл. Аманжолов К. Р. " Экология " Алматы 2002 жыл.

Изображение слайда