Презентация на тему: Сөздерді таптастыру принциптері (Н.Оралбаева мен С.М.Исаевтың еңбектерін

Реклама. Продолжение ниже
Сөздерді таптастыру принциптері (Н.Оралбаева мен С.М.Исаевтың еңбектерін салыстыру)
Сөз таптары – сөздердің белгілі жүйе негізінде қалыптасқан грамматикалық топтары. (С.М. Исаев “Қазіргі қазақ тілі” 191-б.)
Сөздерді сөз таптарына таптастырудың ғылыми 3 негізгі ұстанымы:
I Сөздерді таптастыруда бір сөз табына кіретін сөздердің бәрінің ортақ мағынасы, ортақ семантикасы есепке алынады. (Н.Оралбаева “Қазіргі қазақ тілінің
Сөздердің лексикалық мағыналарының жалпылануы, абстакциялануы негізінде әрбір сөзде жалпы грамматикалық мағына пайда болады....Сөйтіп бұл жалпы грамматикалық
Семантикалық ұстаным барлық сөз табына қатысты:
II Грамматикалық топтарға белгілі өзіндік түрлену жүйесі, өзгеру немесе бұған қарама-қарсы түрленбеу, тұлғалық өзгеріске түспеу тән болып келеді. (С.М. Исаев
Тарап кеткен балаларыңды баурыңа, Ақ қолыңмен тарта аларсың сен, тілім. (М.Ж.).
Сөздердің сөйлемде түрлі тұлғада қолданылуы жеке сөздерге қатысты емес, сөздердің белгілі тобына қатысты
III Морфологияның сөздерді түрлендіру жүйесінің қызметі, мақсаты – сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланыстыру. Сөйлемдердің сөздердің бір-бірімен байланысына
Зат есім сөздердің бастауыш, толықтауыш қызметін; Сын есім, сан есім сөздердің анықтауыш қызметін; Үстеу – пысықтауыш қызметін; Етістік – баяндауыш қызметін
Сөз таптары:
Н. Оралбаева: “Модаль сөздер... модальдық категорияның көрсеткіші болғандықтан, олар қосымшалар сияқты грамматикалық көрсеткіштер қатарында қалады және олардың
С.М.Исаев: “Атаушы сөздерден басқа көмекші сөздердің бір түрі шылаулар, одағайлар және модальсөздер жеке – жеке сөз табы болып қаралады, өйткені олардың жеке
Соңы...
1/15
Средняя оценка: 4.9/5 (всего оценок: 63)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (9790 Кб)
Реклама. Продолжение ниже
1

Первый слайд презентации: Сөздерді таптастыру принциптері (Н.Оралбаева мен С.М.Исаевтың еңбектерін салыстыру)

Саржаев Олжас

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
2

Слайд 2: Сөз таптары – сөздердің белгілі жүйе негізінде қалыптасқан грамматикалық топтары. (С.М. Исаев “Қазіргі қазақ тілі” 191-б.)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
3

Слайд 3: Сөздерді сөз таптарына таптастырудың ғылыми 3 негізгі ұстанымы:

Сөз табының ортақ семантикалық мағынасы; Сөздердің морфологиялық, грамматикалық белгілері; Сөздердің синтаксистік қызметі.

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
4

Слайд 4: I Сөздерді таптастыруда бір сөз табына кіретін сөздердің бәрінің ортақ мағынасы, ортақ семантикасы есепке алынады. (Н.Оралбаева “Қазіргі қазақ тілінің морфологиясы” 59-б.)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
5

Слайд 5: Сөздердің лексикалық мағыналарының жалпылануы, абстакциялануы негізінде әрбір сөзде жалпы грамматикалық мағына пайда болады....Сөйтіп бұл жалпы грамматикалық мағына лексикалық емес, грамматикалық семантика болып табылады. ( С.М. Исаев “Қазіргі қазақ тілі ” 192-б.)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
6

Слайд 6: Семантикалық ұстаным барлық сөз табына қатысты:

Сын есім – сындық белгіні; Сан есім – сандық ұғымды; Етістік – қимыл ұғымын; Үстеу – қимылдың белгісін; Есімдік – олардың басқа сөздердің орнына қолданылу қабілетін, жалпылық мағынасын білдіреді.

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
7

Слайд 7: II Грамматикалық топтарға белгілі өзіндік түрлену жүйесі, өзгеру немесе бұған қарама-қарсы түрленбеу, тұлғалық өзгеріске түспеу тән болып келеді. (С.М. Исаев “Қазіргі қазақ тілі” 192-б.)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
Реклама. Продолжение ниже
8

Слайд 8: Тарап кеткен балаларыңды баурыңа, Ақ қолыңмен тарта аларсың сен, тілім. (М.Ж.)

Тара- п кет- кен, тарт- а ал- ар - сың. (етістіктер) II. Бала- лар - ың - ды, баур- ың - а, қол- ың - мен, тіл- ім. (зат есімдер)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
9

Слайд 9: Сөздердің сөйлемде түрлі тұлғада қолданылуы жеке сөздерге қатысты емес, сөздердің белгілі тобына қатысты

Заттық ұғымды білдіретін сөздер – көптеледі, септеледі, тәуелденеді. Сындық белгіні білдіретін сөздер - шырайға түрленеді. Етістіктер – шаққа, райға, жаққа түрленеді.

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
10

Слайд 10: III Морфологияның сөздерді түрлендіру жүйесінің қызметі, мақсаты – сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланыстыру. Сөйлемдердің сөздердің бір-бірімен байланысына қатысты... Сөйлемде атқаратын синтаксистік қызметі болады. (Н.Оралбаева “Қазіргі қазақ тілінің морфологиясы” 62-б.)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
11

Слайд 11: Зат есім сөздердің бастауыш, толықтауыш қызметін; Сын есім, сан есім сөздердің анықтауыш қызметін; Үстеу – пысықтауыш қызметін; Етістік – баяндауыш қызметін атқарады

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
12

Слайд 12: Сөз таптары:

Зат есім; Сын есім; Сан есім; Есімдік; Үстеу; Еліктеуіш сқздер; Етістік; Шылау; Одағай; Модаль сөздер (С.М.Исаев)

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
13

Слайд 13: Н. Оралбаева: “Модаль сөздер... модальдық категорияның көрсеткіші болғандықтан, олар қосымшалар сияқты грамматикалық көрсеткіштер қатарында қалады және олардың саны өте аз. Сондықтан модаль сөздер жеке сөз таптарының қатарына қосылмайды. ”

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
14

Слайд 14: С.М.Исаев: “Атаушы сөздерден басқа көмекші сөздердің бір түрі шылаулар, одағайлар және модальсөздер жеке – жеке сөз табы болып қаралады, өйткені олардың жеке лексикалық мағынасы болмаса да сөзге я сөйлемге қосымша мән үстейді...”

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
Реклама. Продолжение ниже
15

Последний слайд презентации: Сөздерді таптастыру принциптері (Н.Оралбаева мен С.М.Исаевтың еңбектерін: Соңы

Изображение слайда
Изображение для работы со слайдом
1/2
Реклама. Продолжение ниже