Презентация на тему: Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова

Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова
Көркем әдебиет стилінің өзге мақсаттық стильдерге қарағанда олардан өзгешеленетін тұстары бар:
Пайдаланылған әдебиеттер:
1/20
Средняя оценка: 4.5/5 (всего оценок: 7)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (118 Кб)
1

Первый слайд презентации: Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова

СӨЖ Әдеби тілдің функционалдық-стилистикалық айырым белгілері

Изображение слайда
2

Слайд 2

Әдеби тілдің негізгі функционалдық-стильдік негіздемелерін алға қоя отырып, сол немесе басқа функционалдық түрлерге жіктеуге болады.

Изображение слайда
3

Слайд 3

Л.В.Щербаның әдеби тілдің функционалдық-стильдік ұйымдасуын «шоғырланған шеңбер » деп қарастырады. Әр шеңбердің негізгі және толық қатардың қосымшасы болады. Олардың әрқайсысының мағынасы болады.

Изображение слайда
4

Слайд 4

Қазіргі қазақ тіліндегі функционалдық стильдер, оның ішінде көркем әдебиет стилінің қалыптасуы, дамуы және бүгінгі хал-жайында ұғым қалыптасуы үшін, ең алдымен осы категорияның беретін ұғымы мен қазақша аталуына тоқталу қажет.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Функционалдық стилистика саласында жұмсалатын функция сөзі тілдік құралдардың қарым-қатынас процесінің әр түрлі салаларында «жұмсалу мақсаты, атқаратын рөлі, сол салада қолдануға арналуы» деген ұғымды білдіреді.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Орыс тіліндегі « функциональный стиль» дегенді қазақша « мақсаттық стиль» немесе «арнаулы стиль» деп атауға келеді. «Функциональный стиль» тілдің қолданыстағы (в речи) күй-қалпына қатысты болғандықтан, «қолданыс стильдері» деген деп атауға да келеді.

Изображение слайда
7

Слайд 7

Тіл қолданысқа түскенде, әлеуметтік қызмет атқарады, яғни адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасына, олардың әр түрлі әлеуметтік ортасының тіл жұмсау мақсатына сай қызмет етеді, демек, талдап отырған терминді «әлеуметтік қызмет стилі» немесе «қызметтік стиль» дегеніміз икемге келер еді.

Изображение слайда
8

Слайд 8

Изображение слайда
9

Слайд 9

М.Балақаев ғылыми стильдің өзіне тән белгілерін: «Тілі жинақы, стилі қатаң, сөздері дәлме-дәл, тап-тұйнақтай болу, бірізділік және дәлділік деп атайды, оның үстіне сөйлемдері күрделі болады, сабақтас сөйлемнің басыңқы сыңарлары ойдың негізгі бөлшегі болып, бағыныңқы сөйлемге ерекше мағыналық қызмет жүктеледі, мұнда диалектизм, жаргон, қарапайым сөздер болмайды, шартты белгілер мен қысқартулар көп болады», - деп түйеді.

Изображение слайда
10

Слайд 10

Публицистикалық стильде бірізділік күшті болады. Терминдерді, сөз тіркестерін жұмсауда, сөйлемдерді құрастыруда әдеби тілге және өзіне тән дәстүрлі қалыптасқан нормаларды қатал сақтайды, баспасөз беттерінде метафоралық қолданыстар болады.

Изображение слайда
11

Слайд 11

Көркем әдеби стильдің ерекшелігі эстетикалық қызметте жұмсалуында; жазушы образды, ұтымды сөздерді, фразалар мен мақал-мәтелдерді халық тілінен, фольклордан алып пайдаланумен қатар, өздері де жаңаларын жасайды, өзге стильдердің элементтерін жұмсайды, диалектизм, архаизм, кәсіби сөз, жаргондарды пайдаланады.

Изображение слайда
12

Слайд 12

Функционалдық стильдердің мұндай «сыртқы», яғни тілдік, материалдық белгілерінен басқа, «ішкі», яғни мағыналық ерекшеліктері де ескерілуі тиіс. Оны орыс тіл білімі жақсы көрсетеді.

Изображение слайда
13

Слайд 13

Орыс тіл білімінде әр функционалдық стиль жеке-жеке монографиялық, диссертациялық еңбек түрінде әлдеқайда кеңінен, терең жан-жақты зерттеліп келеді. Ал қазақ тіл білімінде алғашқы қазақ газеттерінің тілін Б.Әбілқасымов, совет дәуіріндегі қазақ баспасөзінің тілін С.Исаев зерттеген бірді-екілі монографиялар болмаса, әрбір стильге жеке-жеке арнап жазылған еңбектер немесе жинақтар жоқтың қасы.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Ф ункционалдық стильді айқындауда тілдің әлеуметтік мүддені көздеп жұмсалуы – негізгі принцип. Зерттеуші М. Н. Кожина функционалдық стильдерді шығарманың жанрына я болмаса экспрессиялық сипатына, сондай-ақ сөздің айтылу түріне (ауызша не жазбаша) қарай ажырату лингвистикалық ғылым тұрғысынан негізгі принцип бола алмайды дейді.

Изображение слайда
15

Слайд 15

Сондықтан көркем әдебиет стилін айқындайтын принциптерді өзге тұстардан іздеу керек. Айталық, көркем әдебиеттің коммуникативтік қызметіне үстелетін эстетикалық қызметі оның функционалдық стилін танытатын белгілерінің бірі болмақ.

Изображение слайда
16

Слайд 16

Сол себептен орыс тілінің көркем әдебиет стилі көбінесе ғылыми әдебиет стилімен, я болмаса публицистикалық стильдерімен салыстырыла зерттеліп жүр.

Изображение слайда
17

Слайд 17

М.Н. Кожина функционалдық стилдер тұрғысынан қарағандағы көркем әдебиет пен ғылым тілінің ерекшеліктерін сөз ету барысында жіктеу есімдіктері мен қыстырма сөздердің екі стильде қолданылу активтігін сан жағынан есептеп көрсетеді.

Изображение слайда
18

Слайд 18

Мен (я) деген І жақтық жіктеу есімдігі Менделеев пен Столетовтің 10000 сөзді қамтитын текстерінде бірде-бір рет кездеспесе, Циолковскийде 9, Павловта 24, Толстойда 75, Тургеневте 104, Чеховта 136 рет қолданылған екен.

Изображение слайда
19

Слайд 19: Көркем әдебиет стилінің өзге мақсаттық стильдерге қарағанда олардан өзгешеленетін тұстары бар:

Изображение слайда
20

Последний слайд презентации: Орындаған: Әйгерім Карбозова Тексерген: Жайнагүл Дүйсебекова: Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Стилистика и литературное редактироание. Москва. 2004. 2. Р. Сыздық. Сөз құдіреті. 3. Р. Сыздық. Сөз сазы. Тілдік норма және оның қалыптануы. 8-том. Алматы, 2014

Изображение слайда