Презентация на тему: Нуклеин қышқылдары

Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
ДНҚ құрылымын ашуға еңбек сіңірген ғалымдар
Нуклеин қышқылдары
ДНҚ екі еселенуі
ДНҚ пішіндері
ДНҚ бұзылуы
Нуклеин қышқылдары
ДНҚ репликациясы
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары
Белоктың биосинтезі
Нуклеин қышқылдары
1/23
Средняя оценка: 4.5/5 (всего оценок: 53)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (2113 Кб)
1

Первый слайд презентации: Нуклеин қышқылдары

Транскрипция мен трансляция

Изображение слайда
2

Слайд 2

Нуклеин қышқылдары — тірі организмдегі тұқым қуалайтын ақпараттарды сақтай отырып, оны келесі ұрпақтарға жеткізетін күрделі құрылысты молекула. 1868 жылы швед биохимигі Ф.Мишер клетка ядросының құрамынан қышқылдық қасиеті бар затты бөліп алған. Оны алғаш рет ядродан тапқандықтан (латынша “нуклеус” — ядро) нуклеин қышқылы деп атады.

Изображение слайда
3

Слайд 3

Изображение слайда
4

Слайд 4

Нуклеин қышқылдарының қызметі Генетикалық ақпаратты тасымалдайды(сақтайды ) Белок синтезіне қатысады Организмдер көбейген кезде немесе клеткалар бөлінген уақытта генетикалық ақпаратты тасымалдайды.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Құрамында азотты негіз, рибоза немесе дезокисрибоза және фосфор қышқылының қалдығы кіретін қосылыс НУКЛЕОТИД деп аталады.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Нуклеотид

Изображение слайда
7

Слайд 7

Нуклеин қышқылдары ДНК – дезоксирибонуклеин қышқылы РНК Рибонуклеин қышқылы Тұқымқуалау ақпаратын сақтап, ұрпақтан ұрпаққа жеткізетін және тірі организмдердің дамуына қатысатын нуклеин қышқылының бір. Бұл нуклеотидтердің полимері болып табылады. Құрамын ортофосфор қышқылының қалдығы, рибоза және азотты негізден тұрады.

Изображение слайда
8

Слайд 8

Нуклеин қышқылдарының құрылымы Д Н К Р Н К Азотты негіз (А, Г, Ц, Т) Көміртегі– дезоксирибоза Фосфор қышқыл қалдығы Фосфор қышқыл қалдығы Азотты негіз (А, Г, Ц, У) Көміртегі– рибоза

Изображение слайда
9

Слайд 9

Сипаттары ДН Қ РН Қ 1. Молекулалы қ құ рылымы Комплементарлық принцип бойынша А мен Т; Г мен Ц арасында пайда болатын сутектiк байланыстар арқылы қосылған екi қарама-қарсы бағыталған полинуклеотидтiк тiзбектен тұратын биспираль. (А=Т, Г=Ц; А+Г=Ц+Т ара- қ атынасы те ң - Чаргафф ережесi ) Бiр полинуклеотидтiк тiзбек 2. Нуклеотидтер қ ұрамы азотты қ негiздердiн т ү рлерi - А,Т,Г,Ц моносахаридтiң т ү рi – дезоксирибоза Фосфор қышқылының қалдығы азотты қ негiздердiн т ү рлерi - У, А, Г,Ц моносахаридтiң т ү рi – рибоза Фосфор қышқылының қалдығы 3. Қ асиеттерi Авторепродукцияға ( екi еселену ) қ аб і леттiлiгi бар. Ескi ДН Қ -ның әр тiзбегi жаңа тiзбектiң синтезделуiнде қ алып (матрица) ретiнде қ олданылады (репликация процессi ) ДН Қ -ның нуклеотидтiк қ ұрамына түрлiк ерекшелiк тән, бiра қ әр ағзаның барлы қ жасушаларындағы ДН Қ бiрдей болады. Авторепродукцияға қ аб і леттiлiгi жо қ. РН Қ -ның барлы қ түрлерi ДН Қ молекуласының бiр тiзбегiн қ алып ретiнде колдана отырып синтезделедi (транскрипция процессi )* РН Қ -ның нуклеотидтiк қ ұрамында түрлiк ерекше-лiк жо қ, және бiр организмнiң әр жасуша-сында РН Қ түрлерi айры қ ша болуы мүмкiн ( әсiресе а қ паратты қ РН Қ ) 4. Қ ызметтерi ДН Қ - а қ паратты қ қ алып - өйткенi оның бойында барлы қ тұ қ ым қ уалайтын а қ парат жазылған ДН Қ тұ қ ым қ уалау а қ паратын жасушаның ұ рпа қ қ атарында өзгермей берiлуiн қ амтамасыз етедi - Тұ қ ым қ уалау а қ паратын жүзеге асыру қ ызметi. РН Қ қ ызметiне қ арай ү ш түрге бөлiнедi аРН Қ - а қ паратты ДН Қ молекуласынан көшiрiп алып цитоплазмаға белок синтезделетiн жерге жеткiзедi тРН Қ - амин қ ыш қ ылдардың арнайы тасымалдаушысы, трансляция кезiнде адаптор ретiнде кодондарды тану процессiн қ амтамасыз етедi рРН Қ - рибосоманың қ ұрылымды қ бөлiгi, рибосоманың аРН Қ - ны танып байланысуын қ амтамасыз етедi

Изображение слайда
10

Слайд 10

ДНК МЕН РНК АЙЫРМАШЫЛЫҒЫ

Изображение слайда
11

Слайд 11: ДНҚ құрылымын ашуға еңбек сіңірген ғалымдар

1951 жылы американдық биохимик Э.Чаргафф ДНҚ молекуласының құрамына төрт нулеотид кіретіндігін тапты. Р.Франклин ДНҚ молекуласының рентгенграммалық суретін бірінші түсірген ғалым. ДНҚ молекуласының екі жіпшеден тұратынын және олардың азотты негіздері оралымның ішінде қалып, өзара сутектік байланыс түзетінін 1953 жылы американдық биохимик Дж.Уотсон мен ағылшын биофизигі әрі генетигі Ф.Крик ренгенқұрылымдық әдіспен дәлелдеді. ДНҚ құрылымын ашуға еңбек сіңірген ғалымдар

Изображение слайда
12

Слайд 12

ДНК моделі 1853 жылы – ДНК моделі ұсынылды.

Изображение слайда
13

Слайд 13: ДНҚ екі еселенуі

Жасуша бөліне алдында ДНҚ екі еселенеді. А Т А Г Ц А болса Т А Т Ц Г Т болады ДНҚ екі еселенуін 1958 жылы М.Н.Мейсельсон мен Ф.Сталь дәлелдеді. ДНҚ екі еселенуі

Изображение слайда
14

Слайд 14: ДНҚ пішіндері

Молекуладағы нуклеотидті құрамына және иондардың концентрациясына байланысты ДНҚ қос оралмасы тірі организмдерде әр түрлі пішінде болады. (солдан оңға қарай: A, B және Z формалары

Изображение слайда
15

Слайд 15: ДНҚ бұзылуы

ДНҚ әр түрлі мутагендердің әсерінен бұзылуы мүмкін. Ондай мутагендерге тотықтырушы және алкилдеуші заттар, жоғары электр қуатты электрмагнитті радиация ультракүлгін және рентген сәулелері. Көптеген мутагендер екі көрші жұптың арасына тұрып қалады.Олар ары қарай ену үшін ДНҚ екі жіпшесін тарқатуға тырысады. Мұндай жағдайдың алдын алуда химиотерапия жүргізіледі. ДНҚ бұзылуы

Изображение слайда
16

Слайд 16

РНК аРНК (мРНК) тРНК рРНК Генетикалық ақпаратты ДНК – дан рибосомаға қарай тасымалдайды Белоктық тізбектің синтезі жүретін жерге аминқышқылдарды тасымалдау, аРНК – дағы кодонды тану. Құрылымдық (рибосома түзуге қатысады ), белок тізбегінің синтезіне қатысады. Цитоплазмада Цитоплазмада Рибосомада

Изображение слайда
17

Слайд 17: ДНҚ репликациясы

Изображение слайда
18

Слайд 18

Репликация - ДНҚ-ның екi еселену процессi - көбiнесе жасушаның бөлiну алдында жүрiп, жасушаның бірқатар ұрпақтарында хромосомалар санының тұрақтылығын қамтамасыз етедi. Репликация - көптеген ферментердiң қатысуымен жүзеге асырылатын күрделi процесс. Репликацияның негiзгi ферменттерi: 1. ДНҚ-полимераза -тізбекті синтездейді. 2. Топоизомераза -« репликативтік айырдың» алдындағы ДНҚ-ның аса жоғары ширатылған жерлерін босатады. 3. Хеликаза -ДНҚ тізбектерін ажыратады. 4. SSB- белоктар- ДНҚ-ның ажыраған тізбектерін тұрақтандырады. 5. Лигаза -ДНҚ фрагменттерін жалғап қосады. 6. РНҚ-праймаза -ДНҚ-полимеразаға керекті РНҚ-бастауыштарды синтездейді. 7. ДНҚ-геликаза- комплементарлы нуклеотидтердің арасындағы сутекті байланыстарды үзеді.

Изображение слайда
19

Слайд 19

Кез келген клетка бөлінер алдында оның ДНҚ молекуласы екі еселенеді және соның нәтижесінде ұрпақ клеткалары алғашқы аналық клеткадағыдай ДНҚ молекуласына ие болады. Олай болса, бөлінетін клетканың ДНҚ-сы дәл өзіне ұқсас тағы бір ДНҚ молекуласын қалай жасайды ? 1940 жылы Л. Полинг пен М. Дельбрюк ген (ДНҚ) өзінше бір бейненің қалыбы секілді, ол қалыпқа саз балшық құйып, оның формасын алуға, содан кейін осы формадан қалып етіп пайдаланған алғашқы форманы қайтадан жасауға болады деген пікір айтқан. Яғни, бұл геннің алғашқы құрылымына комплементарлы ДНҚ құрылымы жасалады, одан алғашқы құрылымға сәйкес ДНҚ пайда болады деген сөз. Шынында да ДНҚ-ның бір тізбегін бір бейне десек, оған комплементарлы екінші тізбек оның кері бейнесі болып табылады. Демек, Уотсон мен Крик көрсеткен ДНҚ-ның еселенуінің немесе репликациясының жүру жолы шын мәнінде Полинг пен Дельбрюктің болжамын қайталау десе де болғандай.

Изображение слайда
20

Слайд 20

Изображение слайда
21

Слайд 21

Репликация, транскрипция және трансляция - прокариоттар мен эукариоттардың барлық жасушаларында жүретiн ақпарат ағымының негiзгi жолдары. Бұл процесстердiң негiзгi принциптерiн Ф.Крик ашып “молекулалық биологияның орталық догмасы” ретiнде келесi түрде ұсынған (1958 ж.). ДНҚ репликация ДНҚ транскрипция РНҚ трансляция белок Кейiнірек, тұқым қуалау ақпаратының басқа да (қосымша) жолдармен берiлетiні ашылған. Соған байланысты, қазіргi кезде бұл схема өзгерiп, мынадай түрде көрсетiледi. ДН Қ репликация ДН Қ   а-РНҚ трансляция белок

Изображение слайда
22

Слайд 22: Белоктың биосинтезі

1. Ядролық кезең немесе транскрипция. Мұнда ДНҚ қос тізбегінің біреуінің комплементарлы көшірмесі болып табылатын и-РНҚ синтезі жүреді. Осы жолмен синтезделген и-РНҚ әрі қарай синтезделетін белоктың негізі болып табылады. 2. Цитоплазмалық кезең яғни трансляция. Цитоплазмада 4 әріптік генетикалық информацияның триплеттік кодтың көмегімен 20 әріптік амин қышқылдарынан тұратын белоктың тізбегіне айналу процесі жүреді. Сонымен бірге онда белоктардың үшінші, төртінші реттік құрылысының кеңістікте орын алуы және олардың клетка метаболизміне тікелей қатынасуына мүмкіндік туады. Осы айтылған әрбір кезеңге қажет өзінің ферменттері, факторлары, индукторларымен тежеушілері болады. Клеткасыз жүйелер тіршілігін зерттеу осы факторларды ашуға мүмкіндік туғызды. Бұл қандай факторлар ? Белоктың биосинтезі

Изображение слайда
23

Последний слайд презентации: Нуклеин қышқылдары

Трансляцияның өзі 5 кезеңнен тұрады. Трансляцияның І-ші кезеңі : амин қышқылдарының активтелуі. Бұл кезеңге қажетті заттар : 20 амин қышқылы, АТФ, М g2+, 20 т-РНҚ, 20 аминоацил -т-РНҚ - синтетаза ферменті. Бұл кезең жиырмадан астам аминоацил - т-РНҚ-синтетаза ферментінің қатысуымен өтеді. Трансляцияның 2-ші кезеңі - полипептидтік тізбектің инициациясы. Бұл кезеңге қажетті компоненттер : и-РНҚ; белок синтезін бастаушы кодон /АУГ/. Трансляцияның 3-ші кезеңі : элонгация деген атпен белгілі. Бұл кезеңге қажетті заттар : екінші кезеңде түзілген активті рибосома; и-РНҚ-дағы кодондарға сәйкес келетін аминоацил - т-РНҚ; М g2+; белоктық факторлар ; ГТФ; пептидилтрансфераза ; транслоказа. Трансляцияның 4-ші кезеңі - Терминация яғни синтездің бітуі, аяқталу кезеңі, керекті эаттар : 1/ АТФ;2/ белок синтезінің біткенін білдіруші и-РНҚ-дағы кодондар ; Трансляцияның 5-ші кезеңі - кеңістіктегі полипептидтік тізбектің орналасуы және процессинг. Бұл кезеңде полипептид өзінің кеңістіктегі екінші -, үшінші - реттік құрылысын түзіп, биологиялық активті түріне көшеді. Сонымен қатар бұл кезеңде бірінші амин қышқылы метиониннен және кейбір керек емес амин қышқылдарынан ажырап, кейбір амин қышқылдарының қалдықтары өзіне фосфат, - метил -, карбоксил -, ацетил топтарын қосып алуы мүмкін.

Изображение слайда