Презентация на тему: Никотиннің адам организміне зияны

Никотиннің адам организміне зияны
Никотин
Никотиннің адам организміне зияны
Никотиннің адам организміне зияны
Никотиннің адам организміне зияны
Темекінің 10 сыры
Никотиннің адам организміне зияны
Никотиннің адам организміне зияны
Никотиннің адам ағзасына зияны мынандай :
Тыныс алу жүйесіне
Никотиннің адам организміне зияны
Қан айналымы жүйесіне
Никотиннің адам организміне зияны
Көңіл-күйге, сана-сезімге, жас мөлшеріне
Темекі туралы мақал-мәтелдер
Никотиннің адам организміне зияны
Темекі тартатындар темекі тартпайтындарға қарағанда
Никотиннің адам организміне зияны
Ардақты ағайын! Тәт- ті тіршілігімізден ерте айыратын темекіні тұр-мыстан аластайық. Бұл – біздің ұлттық мақсат-мүддеміздің бірі болсын.
Никотиннің адам организміне зияны
1/20
Средняя оценка: 4.9/5 (всего оценок: 97)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (365 Кб)
1

Первый слайд презентации: Никотиннің адам организміне зияны

Қабылдаған : Құрманғалиева Ж Орындаған: Тілеуова Ж Факультеті :ЖМ Тобы :09-037 Курс :1

Изображение слайда
2

Слайд 2: Никотин

Никотин – циаминге пара- пар у. Бір тал темекіні шеккенде адам ағзасына 1,5-2 мг шамасында никотин енеді. Негізінен, темекі түтінінде 4000-нан астам химиялық зат бар. Адамның тамырына 1,5-2 мг никотин құйылса жүрек бір минутта әдетте- гі мөлшерінен 15 рет артық соғады, жүректен шығатын қан мөлшері минутына 10 литрден 12 литрге дейін артады.

Изображение слайда
3

Слайд 3

Изображение слайда
4

Слайд 4

Темекі ( Nicotiana ) – алқа тұқымдасына жататын, құрамында есірткі бар бір және көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда оның 3 түрі : кәдімгі темекі, мәдени темекі, махорка өсіріледі. Темекінің құрғақ жапырағының құрамында 1,09-3,7 пайыз никотин, 17,1-18,9 пайыз күл ( органикалық заттар ), 4,9-17,6 пайыз көмірсулар, 2,2-3,7   пайыз азот, 0,1-1,3 пайыз эфир майлары және органикалық қышқылдар, шайырлар бар. Құрғатылған жапырағынан мүштікке салатын папирос, сигарет, сигарлар дайындалады. Темекі - өте улы, құрамында алколойдтар, әсіресе есірткі заттары көп өсімдік.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Изображение слайда
6

Слайд 6: Темекінің 10 сыры

1. Темекі тарту адам ден-саулығын нашарлатады. Ол ерлер өмірін 10 жылға, әйел- дер өмірін 6 жылға қысқар-тады. 2. Темекі тарту адам өмі-рін қысқартып қана қоймай, оның қалған жылдарын аурумен, азаппен өткізуіне себеп болады. 3. Темекі шылымқормен бірге оның отбасын да ажал - ға итермелейді. Бір шылым-қор төрт түйір шылым шеккенде, қасындағы бейкүнә баласы мен әйелі бір түйір темекі « тартқандай » улана- ды. Тұтанған темекі құра-мында улы заттардың 25 пайызы жанып кетсе, 25 па- йызы шылымқордың, қалған 50 пайызы айналасындағы-лардың үлесіне тиеді. 4. Болашақ ананың темекі тартуы іштегі баланың өлі тууына себеп болады. 5. Темекіге тәуелділік на- шаға тәуелділіктен де күш-ті. 6. Темекі өндірушілер оны көптеп сатып алсын деп темекінің пішінін, қорабын әртүрлі шығарып, адамды қызықтырады. Темекінің зи - янын ақтап, бар кінәні эко-логияға жабады. 7. Темекі компаниялары темекіге қарсы күрес күшей-се, темекі өндіруден мемлекетке түсетін салық азайып кетеді деп алдаусыратуға әуес. 8. Шылымқорлар өмірі қысқа болатындықтан зей - неткерлік жасына жетуші - лер саны да азаяды, мұнан мемлекет қыруар қаржы үнемдейді дейтіндер де бар. Бұл темекі компаниялары-ның мүддесін көздеушілік. 9. Темекі компаниялары өз тауарларын көптеп тарату үшін « Темекі – ересектер-дің таңдауы» деген тәрізді ұрандарды пайдаланып, ба- лаларды темекі тартып, те- зірек « ересек » болуға жасырын түрде ынталандырады.

Изображение слайда
7

Слайд 7

Изображение слайда
8

Слайд 8

10. « Темекі шегу, шекпеу - әркімнің өз еркінде » деген пі - кірдің жаңсақтығын түсінбеу, темекі шеккен адамның жа - нындағылардың да жазықсыз-дан – жазықсыз азап тартатынын ескермеу. Темекінің адам ағзасына зияны Никотин темекі түтінімен ауызға, одан әрі тыныс жолдарымен өкпеге, одан адам қанына сіңіп, қан арқылы адам ағзасының түкпір-түкпірін улай - ды. Сілекей арқылы жұтынған-да никотин өңешке, асқазанға өтеді. Сөйтіп, ауыздағы, еріндегі, тілдегі, таңдайдағы өте сезімтал жүйке талшықтарын зақымдайды. Никотин қан ар- қылы миға жетеді, әуелі оның жүйке клеткаларын (нейрон- дарды ) қоздырады, сосын олар - ды улай бастайды. Никотин түтін арқылы тыныс жолда - рымен өтетіндіктен, темекі тү- тіні оның ішкі қабыршақтарын ыстайды, ісінтіп, қабындыра-ды, қан түйіршіктеріндегі от- тегіні адам ағзасына тарату - шы тамырларға ауыр зарда - бын тигізіп, қан айналымы қи-ындағаннан ми, жүрек, басқа органдар «қорексіз» қалады. Темекі шегетін аналар тапқан баланың қан түйіршіктерінің гемоглобині кем болады. Біз енді темекінің адам ағ- засына зиянына жеке-жеке

Изображение слайда
9

Слайд 9: Никотиннің адам ағзасына зияны мынандай :

Ас қорыту жүйесіне 1. Дәмге деген тәбетті қа-шырады. 2. Ас қорытуды нашарлатады. 3. Асқазанда жара пайда болады. 4. Ерін, тіл және өңеш жі-ңішке ауруына (раг) жол ашады. 5. Тамақ дұрыс бойға сің-бейді.

Изображение слайда
10

Слайд 10: Тыныс алу жүйесіне

1. Өкпе мен көмекейді жіңіш-ке ауруына ұшыратады. Осы аурулардың 90 пайызының себебі – темекіден. 2. Мұрын, ауыз, тыныс алу жолдары қабынады. 3. Жөтел және қақырық пайда болады. 4. Тыныс алу жолдары созылмалы ауруға ұшырайды.

Изображение слайда
11

Слайд 11

Изображение слайда
12

Слайд 12: Қан айналымы жүйесіне

1. Тамырды қатайтады ( ате-росклероз ), қан қысымын кө-тереді. 2. Қол-аяқтың қан тамырлары бітеледі, гангрена ( тән тканьдерінің жансыздануы, шіруі ) пайда болады, содан қол-аяқты кесуге тура келіп, адам кемтар болып қалады. 3. Миды қамтитын тамырлар да қатайып, клеткалары өледі ( орнына келмейді ). Сол себпті адамның есте сақтау қабілеті азаяды. 4. Осындай сырқаттардың салдарынан адам жүрек ауруларына, әсіресе жүрек бұл-шық еті инфарктіне (жүрек ұс- тамасы ) шалдығады. Осы аурумен өлетіндер саны теме- кі тартпайтындардан он есе артық.

Изображение слайда
13

Слайд 13

Изображение слайда
14

Слайд 14: Көңіл-күйге, сана-сезімге, жас мөлшеріне

1. Адамның есте сақтау қа-білетін азайтады. 2. Көңілсіздікке душар етеді. 3. Ұйқыны қашырып, азайтады. 4. Темекі адамды тез қар-тайтады. 5. Теріге көп әжім түсіреді. 6. Шылымқорлық – еркектер белсіздігінің ең басты себебі. 7. Темекі тартқандардың тө- ңірегінде темекі тартпайтындар да уланып, мазасызданады. 8. Темекі екіқабат әйелдер- ге өте зиянды. Шылымқорлық-тың салдарынан сырқат, тіпті өлі сәби туу, түсік тастау оқи-ғалары көп. 9. Бала емізетін әйелдер темекі тартса, никотин емшек сүтіне араласып, соның салдарынан сәби уланып туберкулез, өкпе сырқаттарына шал- дығады, мазасыз күй кешеді. 10. Темекі өрттің шығуына да себепші ( үй, орман, адам өліміне соқтырады ). 11. Темекі тартатындардың өмірі 10 жылға қысқарады. Те-мекі шекпесе де оның айналасында жүретіндердің өмірі 5 жылға азаяды.

Изображение слайда
15

Слайд 15: Темекі туралы мақал-мәтелдер

* Темекі тартқан бір кісі, Уланған мың кісі. * Ұзартқың келсе ғұмырды, Таста, арақ пен шылымды. * Шылымшы - Өзін-өзі көрге тығушы. * Шылым мен шарап екеуі Маскүнемнің жетегі. * Иіс тию де бір - Шылым шегу де бір. * Шылымшы қарт, жас адам - Өзіне-өзі қас адам. * Темекіге үйір болғанша, Дөрекімен үйір бол. * Темекіні ермек етер – Түбіне өзі жетер. * Темекіден жас та семер.

Изображение слайда
16

Слайд 16

Изображение слайда
17

Слайд 17: Темекі тартатындар темекі тартпайтындарға қарағанда

Темекі тартатындар темекі тартпайтындарға қарағанда жүрек ауруынан 2-3 есе жиі өледі, өкпе рагімен жиі ауырады. Күніне 10-12 тал сигарет шегетіндер темекі шекпейтіндермен салыстырғанда өк- пе рагімен 15 есе, ал күніне 2 қорап темекі шегетіндер 30 есе жиі сырқаттанады. Темекіге байланысты мынандай қайғылы оқиғалар болған: 1. Үйде тартқан те- мекі түтінінен емшек жа-сындағы бала уланып өлген. 2. Әкесінің темекі шегетін мүштігімен су ішкен үш жасар бала іле қайтыс болған. 3. Темекі тартатындардың балалары әлжуаз, күйгелек болып өседі. Жиі ауырады, ерте шетінейді. Шылымқорлардың әйел- дері басқаларға қарағанда өкпе обырымен 4 есе көп ауырады. Одан аман қал- ғандары темекі тартпайтын-дардың әйелдерінен 4 жыл аз өмір сүреді. Әлемде әрбір 6,5 секунд- та бір шылымқор қайтыс болады, Қазақстанда жыл сайын темекінің зардабынан 24 мыңдай адам көз жұмады. Соңғы уақытта шылымқор-лардың орташа өмір сүру жа - сы 20 жылға қысқарып отыр.

Изображение слайда
18

Слайд 18

Изображение слайда
19

Слайд 19: Ардақты ағайын! Тәт- ті тіршілігімізден ерте айыратын темекіні тұр-мыстан аластайық. Бұл – біздің ұлттық мақсат-мүддеміздің бірі болсын

Изображение слайда
20

Последний слайд презентации: Никотиннің адам организміне зияны

Қолданылған әдебиеттер : 1. Валеология. Х.Қ.Сәтбаев a, Ж.Б.Нілдібаева. 2. Жалпы гигиена. Г.И.Румянцев.Е.П.Вишневская.Т.А.Козлова 3. Валеологиядан дәрістер жинағы. 4. www.google.kz

Изображение слайда