Презентация на тему: Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген

Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген
1/28
Средняя оценка: 4.2/5 (всего оценок: 69)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (1334 Кб)
1

Первый слайд презентации

Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген жағдайлар. 2.Эктотермалық, эндотермалық организмдер. . 3 Ферменттердің жоғары температураға бейімділігі

Изображение слайда
2

Слайд 2

Лекция 10 Өсімдіктерге сыртқы ортаның қолайсыз жағдайлардың әсері Қ орша ғ ан ортаны ң температура с ы ның өзгеруі. Температура өзгерген жағдайда биополимерлердің құрылысы өзгереді, содан кейін биохимиялық реакциялардың және физиологиялық процестердің жылдамдылығы өзгереді.. Организмдердің тірі калуы температураға тәуелді. Бүкіл әлемныің өсімдіктері температуралық градиенте сәкес бөліп таралған. Эктотермалық (пойкилот+ермалық) организмдер - олар ұлпалардың және мүшелерінің температурасын бір қалпыда ұстай алмайды Өсімдіктер жатады. Эндотермалық (гомойотермалық) организмдер- температурасы бір қалпыда сақталынады қоршаған ортаның температарасына тәуелсіз (млекопиттермен құстар). Өсімдіктердің өзгеріп тұратын қоршаған ортаның температурасына бейімдемелуі қашу стратегиямен байланыссыз, бірақ резистенттік механиздермен негізделген. Бірақ эндотермалық механизмдер алғашқы, бастанғы - зачаточной- куйінде кездесенді.

Изображение слайда
3

Слайд 3

Эктотермалық организмдер, соның қатарында өсімдіктер, температураның өзгеруімен байланысты метаболизмнің өзгергуінің орынын толтыру үшін биополимерлерді модификациаландырады. Өзгерген температураға акклимация жолында клеткаларда макромолекулалардың әр түрі пайда болады. Эволюция барысында пайда болған макромолекулулардың модификациялары арқылы өсімдіктер салыстырмалы тұрақты, тиянақты метаболизмнің интесивтігін ұстай алады. Ондай модификацияларға каталитикалық ырықтығы басқа ферменттердің жаңа түрлері жатады.

Изображение слайда
4

Слайд 4

Ферменттік катализдің ырықтығының өзгеруі температура тәуелді реакциялардың жылдамдылығы өзгеруінің орынын толтыруға бағытталған. Реакциялардың жылдамдылығының өзгермеуі тек ферментетрдің активтілігі не емес, олардың мөлшеріне де байланысты.

Изображение слайда
5

Слайд 5

2. Ферменттердің қасиеттерінің өзгеруі Температура көбейген сайын ферменттік реациялардың жылдамдылығы ұлғайады. Реакциялардың жылдамдылығының температураға тәуелділігі Аррениус теңдікпенен бейнеленеді. Ферменттердің конформациялық өзгерістер бос байланыстардың (сутектік, электростатикалық, ван-дер-ваальстық және гидрофобтық) пайда болуымен немесе олардың үзілуімен бейнеленеді.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Майысқақ құрылымдық ферменттерге конформациялық өзгерістер үшін аз Е қажет. Қатты құрылымдық ферменттерге конформациялық өзгерістер тән емес. Ол тұрақты болған мен реакцияға қатыспайды. Оларыдң тұрақтылығымен майсқақтығы бірдей жеткілікті болғанда ферменттер өздерінің құрылымдық біртұтастығын және функциясын сақтайды. Жоғары температураға бейімделген организмдердің ферменттері құрылымдық біртұтастығын және функциональдық активтілігін сақтау үшін қатты құрылымды болу керек, керісінше, төмен Т-ға бейімделген организмдердің ферменттерге жоғары майысқақтығы керек. Т-лық диапазонға бейімделу стратегиясы фермент молекуласында бос байланыстардың өзгеруі мен байланысты. Қосымша байланыстар термостабилдігін жоғарлатады, каталитикалық эффективтілігін төмендетеді. Эффективтілік катализ жасайтын ферменттердің әр түрлері олардың бірінші реттік құрылымының модификациялану нәтижесінде пайда болады.

Изображение слайда
7

Слайд 7

Бұдан басқа бейімділікке Михаэлистің Константасының (Кm) және субстраттың концентрациясының [S] қатынасының тұрақтығын сақтау жатады. Михаэлистің Константасы дегеніміз реакцияның жылдамдылығы максимальдық жылдамдылығының жартысына тең болағандағы субсртаттың концентрациясы. Михаэлиса –Ментен теңдігі : V0 = Vmax [S] Km+[S], V 0 – субстраттың конц-циясы [S] болғанды, басты жылдамдылық, Vmax – макс. жылдамдылы, Km – Михаэлистің константасы.

Изображение слайда
8

Слайд 8

Субстараттың Km физиологиялық концентрациясының диапазонының жартысына тең болып ұсталу керек. Бұл К мен [S]- тің қатынасында ферменттің каталитикалық потенциалының көпшілігі падаланады және фермент субстратпен толтырылған, шылықтырылған жағдайдан алыс болады, субстраттың концентрациясы көбейгеніне және регуляторлық сигналдарға қарсы реакцияларды жылдамдыруға резерв қалдырады

Изображение слайда
9

Слайд 9

Т-ның өзгергуі Кm -нің өзгеруіне келтіреді. Михаэлистің константасы Т жоғарыланғанда көтеріледі. Бірақ өсімдіктерде және жануарлда ферменттердің Кm-і және субстраттың концентрациялары арасында айырмашылығы аз болады. Кm және [S]-тің салыстырмалы тұрақтығы акклимация процестерде сақталанады. Кm-нің тұрақтылығы 1) белоктың бірінші реттік құрылымының өзгеру арқылы 2) сыртқы ортаның өзгеруі арқылы. Белоктың бірінші реттік құрылымы өзгеру эволюциалық масштабта болуы мүмкін, олар белоктың жаңа формаларын және жаңа констутивтілік белгілер (адаптация) туғызуы мүмкін.

Изображение слайда
10

Слайд 10

Ферменттердің жаңа формалары акклимация процестерде стресс гендердің индукция нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Ферменттердің түрлері изоферменттер деп аталады. Олардың мезгілі пайда болуы да байқалған. Олардың әр бүреуі тек тар Т диапазонда қызметін атқарады. Кm/[S] қатынасының тұрақтылығы рН-қа тәуелді.

Изображение слайда
11

Слайд 11

3. Ферментердің мөлшерінің өзгеру арқылы Т-ның әсерінің орынын толтыру. Бұндай ферменттерге басты метаболизм процестерді шектейтін ферменттер жатады: ФС бен тыныс алуға қатынасатын ферменттер. Акклимация процестер жүріп жатқанада фруктозо-1,6-бисфосфатазаның ырықтығы олеандрдың ( Nerum oleander ) жапырақтарында ФС-дің қарқындылығымен байланысты болған. Олеандрда бұл фермент күкүрттік циклдің және ФС-дің температуралық орынын толтыру процестердің бас шектейтін үзбесі болып келеді.

Изображение слайда
12

Слайд 12

4. Термофильдік бактериялар - термотұрақшылықты зерттеу механизмі. Термальдық бұлақтардағы- қайнарлардағы -Термофильдік бактериалар сыртқы Т- 100°С жақын болғанда да өмір сүре алады. Существуют организмы, способные жить в среде с Т около 100 °С.. Thermus aquaticus, мысалы Т- 95°С өмір сүреді.. ТБ-дың белоктары денатурацияға тұрақты. Олардың тұрақтылығы ерекше АҚ-дық құрамына байланысты. Темотұрақтылығын тек 1 немесе 2 қосымша электростатикалық байланыстар қамтамасыз етеді. Тұздық көпіршектердің көбейуі жылулыққа тұрақтылықтың жоғарлытатуының механизмі. Олардың белоктарының ішіндегі бөліктерінің гидрофобтығы жоғары болады. Т көтерілгенде гидрофобтық байланыстар тұрақтылынады, одан белоктық құрылымы қаттырақ болады. Алифатикалық АҚ-дың шеткі тізбектері ұзарылған, ол гидрофобтық қасиеттерін ұлғайтады. Сонымен белоктардың жоғары Т-ға тұрақтығы олардың бірінші ретті құрылымының өзгерістерімен байланысты.

Изображение слайда
13

Слайд 13

Термофилдерге тұрақтылықты протекторлық қосындылар да береді. Thermus thermophilus –тің белоктар синтезінің аппаратын ыдыраудан ПА сақтап қалады. Және олардың РНКсында Г—Ц- жұптар А—У қарағанда көп болады. Термофильдердің т-РНК асында 5 -метил-2-тиоуридин болады. 5-метил-2-тиоуридиннің туындылары тРНК-ның спиральдық құрылымдарындағы негіздердің арасындағы байланыстарын күшейтеді.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Сонымен жоғары температураға тұрақшылығын қамтамасыз ететін процестер: 1. Эл/статикалық байланыстардың көбейуі.. 2. Белоктардың байланыстардың көбейуі, алифатикалық АҚ-дың шеткі тізбектерінің ұзарылуы. 3.Протектор лық қосындылар көбеуі (ПА). 4. Құрылымдық модификациялар (Г—Ц- жұптардың көбейуі А—У қарағанда, 5-метил-2-тиоуридин ні көбейуі.

Изображение слайда
15

Слайд 15

Жоғары Т-ға акклимациялануғы жылыту шоктың белоктарының маңызы. Өсімдіктер жылыту шок қа (ЖШ) ұшырағанда олардың ұлпаларымен мүшелері зақымданады, өсуі баяуланады және олар өліп қалуы мүмкүн. ЖШ жоғары Т жағадайда және транспирацияның қарқындылығы кемірек болғанда пайда болады. Кейбір негізгі ЖШБ консерватитық болады. Оларда прокариот и эукариот тардың белоктарымен жоғары деңгейлі гомологиясы байқалды. Көбінесе олар шаперондар құсап қызмет атқарады. Олар белоктардың құрылымын қалпын келтіреді. Кейбіреулер өсімдіктерде қалыпты кездеде бола береді, бірақ оларды ТШБ-рына АҚ-тік тізбегі бойынша жатқызады. 6

Изображение слайда
16

Слайд 16

Температураға тәуелді мембраналардың липидтік қосқабаттың модификациялары. Белоктың майсқақтығы мен тұрақтылығының арасында теңдік болса, Т-ға қарай фермент озінің құрылымын сақтап қызметін атқара береді. Ондай теңдік мембрандық құрылыстарға тән, олардың құрылымы сұйық-кристаллдық болады (жидким кристаллом называют анизотропную жидкость с признаками упорядоченности). Сондай қалыпта мембрана құрылымдық біртұтастығын сақтайды. Бірақ сонымен қатар мембрананың белоктар мен липидтер жылжымылы болып, өздерінің қызметтерін атқара береді.

Изображение слайда
17

Слайд 17

Сұйық-кристалдық күйі липидтік бислойдың белгілі тығыздығы сәйкес. Қалыпты жағдайда липидтік бислойдың тығыздығы қатты сұйық күйден жоғары болады, бірақ қатты, гель секільді қатты куйден төменірек болады. Т - төмендегенде липидтер сұйық-кристалдық күйінен гель секільді күйіне өтеді (L α —L β ), олардың тығыздығы жоғарылайды. Мембраналарды сұйық-кристалдық күйінде ұстауының ішіндегі орналасатын белоктардың (ферменттер, су және иондық каналдар, тасмалдаушылар, ЭТТ белоктиары и пр). қызмет атқаруына үлкен маңызы бар.

Изображение слайда
18

Слайд 18

Тасмалдаушы АТФазалар липидтердің тығыздығына өте сезімтал болады. Сонымен бислойдың сұйық-кристалдық күйінде сақтау - өте маңызды суыққа бейімделу стратегиясы деп саналады. Ол стратегиясының мағынасы – мембрандық липидтердің фазалық өтудің (L α —L β ) Т-сын төмендету. Т-ра көтерілгенде липидтер өте сұйық болып кетеді де, мембрана дезинтеграцияға ұшырайды. Содан термотұрақты өсімдіктерде липидтердің модификациялары қосқабаттың құрылымдық тұрақтығын және липидтердің фазалық өтуінің Т-сын төмендетуге бағытталған.

Изображение слайда
19

Слайд 19

Изображение слайда
20

Слайд 20

Май қышқылдардың десатуразалары. МҚ-дың десатуразалары көміртек атомдар арасындағы жалғыз байланыстарды—СН2—СН2— қос байланыстарға айналдыруды катализдейді. ДСлар 3-валенттік Fe-мен байланысады, ол оттегімен активті комплекс құрайды Fe—О—Fe. ДСзалармен катализденетін реакциялар десатурация реациялар деп аталады. Олар өздері құрайтын көміртек атомдарының арасында қос байланыстарын - бейтарап байланыстар, бірнеше бейтарап байланыстары бар май қышқылдарды – көп бейтарапты май қышқылдар деп атайды. ДС-я реакциялар оттегі бар кезде аэробтық жағдайда жүреді. .

Изображение слайда
21

Слайд 21

ДС-я көп күрделі биохимиялық реакциялар арқылы жүреді, ДСазалар тек соңғы сатысында қосылады. Осы реакциялардың маңызы - май қышқылдардың тотығуы оттегінің тотықсыздануымен байланысты. Оттегінің 2Н 2 0-дейін тотықсыздану үшін керекті 4 электронның ішінде екеуі МҚ-дармен келеді, баска 2 – НАДФН-тан келеді. НАДФНтан электондар 0 2 - ге ФП пен Фд бар тасмалдаушы тізбек арқылы тасмалданады.

Изображение слайда
22

Слайд 22

ДСцияға қатысатын электрон тасмалдаушылар ЭНДР мен пластидтарада орналасады. ДСазалар бос және мембранамен байланысқан түрінде болады

Изображение слайда
23

Слайд 23

Бос май қышқылдарды субстрат түрінде пайдаланатын ДСазалар мембраналардың липидтік құрамын реттеуге қатысады. Сонымен олар мембрананың сұйықтықтығын липидтер құралмай тұрып және мембрана қалыптаспай тұрып реттейді. Басқаша айтқанда, мембрананың сұйықтығы алдынғы май қышқылдар синтез процесінде белгіленеді. Синтезделген МҚдар мембранаға тасмалданады. ДСазалар адаптация және акклимация процестерінде маңызды роль ойнайды. Кейбір ДСалардың гендері клонданған. Клондану гендердің экспрессиясын және мембраналардың липидтік құрылымының модификациялануын зерртеуге мүмкіндік берді.

Изображение слайда
24

Слайд 24

Кейбір ДСалардың гендерінің экспрессиясы Т-ға тәуелді. Бұл құбылыс ДСазалардың акклимация, адаптация процестерге қатысады деген ұғарымға әкеледі. Басқа ДСазалардың гендерінің экспрессиясы Т-ға тәуелсіз, олар конститтутивті болып келеді. Экспрессия реттеуі : мРНК көбейеді → сәйкес белоктардың синтезі → көпбейтарапты МҚ-дың синтезінің индукциясы. Жоғары сатыдағы өсімдіктерде төмен Т-ға тұрақтылығы көпбейтарапты МҚ синтезімен байланысты. Керісінше, көпбейтарапты МҚ мөлшері азайғанда, жоғары Т-ға тұрақты болады.

Изображение слайда
25

Слайд 25

Липидтердің фазалық өтуінің Т-сы углеводородтық тізбегінің ұзындығына және қос байланысттарға тәуельді. Қос байланыстар айналмалар құрайды, олар бислойдың тұрақтығын төмендетеді. Негізгі фазалық өтудің Т-сын реттеу механизмі – липидтердің май қышқылдардық құрамын өзгерту. Оның 2 түрі бар: 1) углеводородтық – көмірсутектертік тізбектің ұзындығын өзгерту; 2) қос байланыстрадың мөлшерін өзгерту.

Изображение слайда
26

Слайд 26

Т төмендегенде мембрана қатып қалмау үшін липидтердің май қышқылдарының көміртек атомы аз болып, қос байланыстар көп болу керек. Т көтерілгенде, керісінше болу керек. Осу мембрананың қалыпты тығыздығын сақтау үшін бағытталған бейімделу әдістер адаптация және акклимация процестерде тап болады. Линолен қышқылында 3 қос байланыс бар. Олар мембраналарда көп болады және олар мембрананалық липидтердің бейтараптығының көрсеткіші болады. Суыққа акклимацияланғанда оның мөлшері көбейеді.

Изображение слайда
27

Слайд 27

Реакциялардың жылдамдылығы Т-мен қатар активацияның энергиясымен белгілінеді. Ферменттердің функциясы - активацияның энергиясын төмендету. Ферментің эффектитігі не ғұрылым жоғары болса, соғұрылым активацияның энергиясы төмендейді. Төмен температурада э ктотермалық организмдерде ферменттер жоғары эффективтілік катализбен бейнеленеді, б.а. катализденетін реакциялардың активациясының энергиясы төмен болады.

Изображение слайда
28

Последний слайд презентации: Лекция 4 «Өсімдіктерге жоғары температураның әсері» 1.Температура өзгерген

Жылы климатта мекенденген, э ктотермалық организмдерде, керісінше ферменттердің эффективтігі төмен, катализдейтін реакциялардың активациясының энергиясы жоғары. Ферменттік реакциялардың активация энергиясы (Еакт) басқа температураға акклимация жолында да өзгереді: Т төмендегенде төмендейді, көтерілгенде жоғарылайды. Сонымен реакциялардың Еакт тұрақты мөлшер емес: ол температура жағдайларға сәйкес өзгереді. Ферменттердің каталитикалық қасиеттерінің өзгеруі, олардың Еакт, өзгеріп тұратын сыртқы ортаның температурасына организмдердің ең маңызғы бейімделу реакциясы деп саналады. Ол фермент молекуласының модификациялану нәтижесінде пайда болады.

Изображение слайда