Презентация на тему: Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье

Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье
1/20
Средняя оценка: 4.4/5 (всего оценок: 60)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (94 Кб)
1

Первый слайд презентации

Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье теориясы Стресс механизмдері 3. Стресс жағдайдағы бейімделу механизмдері

Изображение слайда
2

Слайд 2

Стресс - бойынша, стресс – ол жануарлар организмдердегі қатты қолайсыз жағадайлардың /стрессорлердің/ әсерінен пайда болатын жалпы өзгерістердің жиынтығы. Селье бойынша, стресс организмнің қолайсыз жағадайларға реакция түрде 3 фазадан өтеді: үрей /тревога/, резистенттік, әлсіреу. Г. Селье. 30-е ж.ж. - медицинаға «стресс» деген термин кіргізді ( ағылш. stress - напряжение қиналу ).

Изображение слайда
3

Слайд 3

Бірінші стресс реакциясы Адаптация Азық қорының таусылуы

Изображение слайда
4

Слайд 4

Рисунок – листья фасоли, обдутые феном

Изображение слайда
5

Слайд 5

Стрессорлар Биотикалық Абиотикалық Ауру туғызатын саңырау- құлақтар, бактериялар, вирустар, өсімідктермен қоректенетін насекомые Су тапшылығы, Экстремалды температуралар, топырақтың тұздануы, гипоксия, төмен немесе жоғары жарық, ультрафиолет радиациясы, Атмосферадағы зиян газдардың жоғары мөлшері ( S О 2, N0 2, О 3 )

Изображение слайда
6

Слайд 6

Өсімдіктредегі стресс туғызатын факторлар Физикалық Жоғары және төмен ылғалдылық жарық немесе температура, радиация, Механикалық әсер Химиялық Тұздар, газдар, ксенобиотиктер ( гр еч. «хе n ох»-бөтен) (гербицидтер, инсектицидтер, фунгицидтер, өнеркәсіп қалдықтар, ауыр металдар т.б.) Биологиялық Жұқпалы ауруларды туғызатын бактериалар, басқа өсімдіктермен бәсекелену, жануарлардың әсері

Изображение слайда
7

Слайд 7

Стресс жағдайдағы өсімдік организмнің Өмір сүруге қабілеті Принциптері Молшылық принципі Бірдей маңызы бар компоненттердің гетерогендігі Гомеостаз механизмдері

Изображение слайда
8

Слайд 8

Адаптация - қоршаған ортаның жағдайына организм құрылысының және функцияларының бейімделу процесі Адаптация әр түрлі механизм арқылы пайда болады: генетикалық, биохимиялық, физиологиялық, морфоанатомиялық және т.б. Төзімділік - өсімдіктердің ішкі ортаның тұрақтылығын сақтай алатын қабілеті (гомеостаз сақтау) және стресс жағдайда өмір сүру циклын жүзеге асыру.

Изображение слайда
9

Слайд 9

2. Стресс механизмдері Д. Н. Насонов и В. Я. Александров - 1940 ж. Бірінші рет өсімдік клетканың әр түрлі сыртқы жағдайлардың әсерінде тап болатын жалпы реакциялар кешені туралы түсініктеме кіргізді. Осы реакциялар кешені паранекроз деп аталды.

Изображение слайда
10

Слайд 10

Бірінші индуктивті стресс реакциясы: 1. Клетка мембрана компонентерінің молекулалық құрылымы ның өзгеру нәтижесінде өткізгіштігі артаты. 2.Ол калий иондардың шығуына, кальций иондардың цитоплазмаға клеткалық қабығынан, вакуольдан, ЭНДПТ, митохондриялардан кіруіне әкеледі. Мембрананың деполяризациясы, Н+ -АТФазаның активтігінің төмендеуі цитоплазманы қышқылдатады. З. Цитоплазманың рН қышқыл жаққа ысырылады, ол гидролазаларды активтендіреді, себебі олардың рН оптимумы қышқыл ортада орналасады. Нәтижесінде полимерлер ыдырайды. 4. Плазмалеммада Н-помпаның активтігі ұлғаяды (тонопласттада), ол гомеостаздың қолайсыз жаққа ысырылуыне кедергі жасайды. 5. Транскрипция және репликация процестер, белок синтезі белка тежеледі, белок молекулалардың конформациясы өзгереді.

Изображение слайда
11

Слайд 11

6. полисомалар дезинтеграцияға ұшырайды ақпарат РНК гидролизденеді 7. Стресс белоктардың синтезі. 8. Актин микрофиламенттердің, цитоскелет торының жиналуы, цитоплазманың тұтқырлығы ұлғаяды 9. 0 2 пайдалануы жоғарылайды, АТР тез пайдаланады, босраликал реакцийялар ұлғаяды. 10. Тилакоидты мембраналардың белоктарының және липидтердің құрылымы өзгеру нәтижесінде фотосинтездің қарқындылығы төмендейді. 11. Тыныс алу тежеледі, АТФ мөлшері төмендейді. 12. Этилен және АБК синтезә жоғарылайды, бөліну және өсу тежеледі, басқа физиологиялық, зат алмасу реакциялар тежеледі. Клеткалардың функциональды активтігі нің тежелуі ингибиторлардың жұмысының нәтижесінде және энергия ресурстардың қолайсыз жағдайлармен күресу нәтижесінде пайда болады. 14. Катаболизм реакциялары ұлғаяды. Ыдраған заттар жиналады,

Изображение слайда
12

Слайд 12

2- ші фаза - адаптация : Гидролиз ферменттер активтігінің және катаболизм реакциялардың төмендеуі. Синтез процестердің ұлғаюы. Ыдыраған заттар зат алмасудың қайта құрылуына себеп болады. Белоктар гидролизденгендегі пайда болған пролин белоктардың гидрофильдік қалдықтарымен қарымөқатынасып, олардың ерігіштігін ұлғайтады, оларды денатурациядан сақтап қалады. Клетка суды көп ұстайды, С тапшылықта, тұзды жағдайда, жоғары температурада өсімдіктің өмірге бейімділігі жоғарылайды. Осы көмірсулардан басқа осмофильдік қасиеттері осмотин деген белокқа тән. Бұл белок су тапшылығында пайда бболады.

Изображение слайда
13

Слайд 13

Олигогликозидтер – гемицеллюлозалар және пектиндік заттар деградацияға ұшырағанда пайда болады, олар фитоалексиндердің синтезін индукцияландырады. Фитоалексиндер - жұқпалы аурулармен инфекцияға түскен өсімдіктерде қорғаныс функция атқарады. Полиаминдер, азот құрамында бар органикалық заттар ыдырағанда пайда болады. Олар мембрананың өткізгіштігін, протеазалардың активтігін, липидтердің асқын тотығуын төмендетеді, рН реттейді.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Әлсіреу ф азасы Клетка құрылымдарының бұзылуы; ядроның деструкциясы, хлоропласттарда граналар ыдырайды, митохондрияларда кристалар азаяды. Қосымша вакуольдердің пайда болуы, Оларда стресс жағдайда пайда болған зиянды заттар детоксикацияланады. Басты энергия генераторлардың ультрақұрылымы бұзылады – митохондрия мен хлоропласттардыңб ол энергия азаюына әкелед, цитоплазманың физикоөхимиялық қалыбын өзгертеді.

Изображение слайда
15

Слайд 15

Регенерация фазасы (реституция) – стрессор жоғалған кезде пайда болады Онтогенез барысында төзімділік өзгереді: өсімдіктер ювенильдік кезеңінде стрессорларға сезімтал болады (өнуінде), және гүлдену, жемістену фазаларында, ең төзімді ө тыныштық фазада. .

Изображение слайда
16

Слайд 16

Арнайы реакциялар – стрессордың түріне тәуелді. Тұзды жағадада иондардың концентрациясы ұлғаюы. Ауыр металдармен ластанған жағадайда металлотионеиндердің синтезі ұлғаюы , Минералдық қоректенуі бұзылғанада жапырақтардың сарғаюы (хлороз) байқалады. Суға батқанадағы тамыр мойынының жан жаққа өсіп кетуі, су тапшылығындағы транспирацияның ұлғаюы, стресс белоктардың синтезі ұлғаюы. Биосистеманың сыртқы ортамен тепе теңдік сақтау үшін тек жалпы реакциялар экономды және универсалды болып келеді

Изображение слайда
17

Слайд 17

3. Өсімдіктердің стрессорлерге қарсы бейімделу стратегиялары Стрессор Зақымдану Жауап реакциялар Белок молекулалардың денатура-сы Зат алмасудың бұзылуы и торможение роста, су тапшылық- та, тұзды жағдайда созылып өсудің тежелуі Ген экспрессиясының, зат алмасудың, физиологиялық функциялардың, гомеостаздың өзгеруі. Акклимация

Изображение слайда
18

Слайд 18

Акклимация процесі барысында стрессорлардың әсеріне қарсы өсімдік төзімділікке ие болады. Акклимация организмнің тіршілігі кезінде пайда болады және ол тұқым қуаламайды. Генотиптегі материалдың мүмкіндіктері негізінде жүзеге асады, яғни реакция нормасы шегінде –генотиптің жүзеге асуындағы мүмкін болатын өзгерістер амплитудасымен қамтамасыз етіледі. процесте өсімдікте стрессорлаға қарсы төзімділік пайда болады. Мысалы - шынықтыруды. Бірқатар өсімдіктер, әсіресе күздік астық тұқымдастар қыс кезеңінде төмен температура жағдайына төзімді болады, себебі, күзде төмен оң және 0оС-қа жақын теріс температура әсері салдарынан шынығады. Күзде болатын ұлпалардағы биохимиялық өзгерістер күздік астық тұқымдастардың аязға төтеп беру қабілетін қамтамасыз етеді. Егер күз жылы болса, қыста күздік астық тұқымдастар үсіп қалады.

Изображение слайда
19

Слайд 19

Конститутивті (адаптациялар) және акклимация барысындағы қорғаныс механизмдер Қашу механизмдері ( өсімдіктерге стрессорлардың әсерінен қашуға мүмкіндік береді Резистенттік механизмдері . Өсімдіктер осы механизмдер барысында стрессорлардың әсерінен қашпай-ақ, стресстік жағдайлардан өтеді. Ұзын тамыр жүйесі, Тұзды жағдайға төзімді өсімдіктердің цитоплазмадағы иондық гомеостаз механизмдері, Na мен Cl төмен концентрациясын ұстау. . Бір реакцияны катализдейтін бірнеше изоферменттердің биосинтезі, әр бәр изоформа Қоршаған ортаның бірқатар параметрлерінің тар диапозон шеңберінде, әр изоформа қажетті каталитикалық қасиетке ие,

Изображение слайда
20

Последний слайд презентации: Лекция 1. Өсімдіктердің стресс механизмдері Стресс туралы түсініктеме. Селье

Адаптациялар төзімділікте маңызды роль атқарады. Адаптациялар – тұқым қуалайтын қасиет, оған өсімдік стресс жаңдайдан тәуелсіз ие болады. Адаптаци яның мысалы: Бейімделуді қоршаған ортаның тиісті жағдайларына бейімделген организмдер популяциясы жасайды. Мысалы, қоршаған ортаның құрғақшылығына өсімдіктердің бейімделуі-суккуленттердің әсіресе, кактус- тардың морфологиялық ерекшеліктерін айтуға болады. Етженді сабақ, тікенекке айналған жапырақ, ұлпаға тереңдеп енген устьицелердің мардымсыз саны, қалың кутикула және басқа да белгілер кактустарға тіршілік циклында ылғалды үнемді пайдаланып, құрғақ климат жағдайында тіршілігін бірқалыпты жүруін қамтамасыз етеді. Биохимиялық деңгейіндегі адаптация – стероидтық псевдоалкалоидтардың биосинтезі (гликоалкалоидов) паслен овых, в картопта, олар өсімдіктерменн өоректенетін жануарларға зиян токсикалы болады.

Изображение слайда