Презентация на тему: Күйістілер хабертиозы мен буностомозын балау, емі және профилактикасы

Күйістілер хабертиозы мен буностомозын балау, емі және профилактикасы
Хабертиоз қоздырғышы
Эпизоотологиялық белгілері.
Даму айналымы
Аурудың дамуы
Клиникалық белг i лер i.
Патологиялық-анатомиялық өзгерістері.
Балау.
Емі.
Алдын алу шаралары.
Буностомоздар
Күйістілер хабертиозы мен буностомозын балау, емі және профилактикасы
Эпизоотологиялық деректері.
Клиникалық белг i лер i
Патологиялық-анатомиялық өзгерістері.
Балау және емі
Алдын алу шаралары.
1/17
Средняя оценка: 4.7/5 (всего оценок: 49)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (712 Кб)
1

Первый слайд презентации: Күйістілер хабертиозы мен буностомозын балау, емі және профилактикасы

Орындаған:Есімханқызы Д. Топ:ВМ-404 Тексерген: Турганбаева Г.

Изображение слайда
2

Слайд 2: Хабертиоз қоздырғышы

- Chabertia ovinae – қой, i р i қара және кейб i р жабайы (қодас, бұғы т.б.) күй i ст i лерд i ң бүйен i мен тоқ i шег i н мекеңдейтін i р i құрттар. Олардың тұрқы 1,3-2,6 см, ақсары түст i, денес i н i ң жуандығы басынан құйрығына дей i н б i ркелк i. Басы төмен қарай сәл қисайған, дамыған ауыз қуысы шар сияқты, көптеген ұсақ т i стер i бар. Ауыз тес i г i ек i қатар орналасқан ұшы үшк i р жапырақшалармен көмкер i лген. Құйрық бұлтығы қысқа, қоңыр түст i, жолақ сызықты, спикулалары ж i птей ж i ң i шке, рулегі бар.

Изображение слайда
3

Слайд 3: Эпизоотологиялық белгілері

Хабертиоз барлық жерде тараған, б i рақ ол қой шаруашылығы өркеңдеген өлкелерде жи i т i ркелед i. Хабертиоз көбнесе Қазақстанның оңтүст i к және солтүст i к-шығыс өң i рлер i нде жи i кездесед i. Гельминтоз қойдың жасына қарамай, барлығын зақымдайды, б i рақ клиникалық түр i көб i несе жас малда байқалады. Қой, ешк i, әс i ресе олардың төл i бұл ауруға жаппай шалдығып, шығынға ұшырауы ықтимал. Хабертиоз ауруының белг i лер i көб i несе қыс айларында байқалады, ал оның таралуы көктем шығысымен басталады. Осы кезде төл шығыны көп болуы ықтимал. Мамырдан бастап паразиттің интенсивтілігі төмендеп, оның жұғу деңгей i де төмендей беред i. Малға ауру өр i сте жұғады. Жаңбырлы жылдар, сулы, ойпатты және сазды жайылымдар парзиттің белсенділігін арттырып, оның малға жұғуын үдетеді. Балаңқұрттар суыққа өте төз i мд i, клиникалыққы ортада б i р жылдай т i ршілігін сақтауы мүмк i н. Қой құмалағымен клиникалыққы ортаға таралған жұмыртқалардан бір тәулікте балаңқұрт пайда болады және олар инвазиялық сатыға 5 күн ішінде дамиды. Ақтық иесі организмінде балаңқұрттар 32 – 60 күн аралығында ересек құрттарға айналады.

Изображение слайда
4

Слайд 4: Даму айналымы

Изображение слайда
5

Слайд 5: Аурудың дамуы

Ересек құрттар, өз i н i ң ауыз қуысымен бүйен мен тоқ i шект i ң к i легей қабығын жарақаттайды. Жарадан аққан қанмен паразит қоректенед i, i шек қуысына қан құйылады. Ағзаның зақымданған бөл i ктер i не зиянды бактериялар жиналып, көбейе бастайды. Микроб және нематодалардың т i рш i л i г i нен пайда болған улы заттар i шекке с i ң i п, қан тамырларына ен i п, бүк i л денеге жайылады, малды уландырып, шығынға ұшыратуы мүмк i н.

Изображение слайда
6

Слайд 6: Клиникалық белг i лер i

Аурудың ж i т i түр i нде, малдың дене қызуы көтер i л i п, тамыр соғуы мен демалуы жи i лейд i, мал күйс i зденед i, к i легейл i қабықтары бозарады, алқым тұсынан жалқаяқ байқалады, i ш i өтед i, құйрығы мен артқы аяқтары сұйық нәж i спен былғанады, дерт өрш i ген сайын түл i к ет i нен 112 22 сурет. O.columbianum:1 – бас жағы, 2 - еркег i н i ң құйрық жағы, 3- ұрғашысының құйрық жағы айырылып, көтерем халге жетеді, өл i мге де ұшырауы ықтимал. Созылмалы түр i нде ауырған малдың азыққа зауқы болмайды, жүн i ұйысып, түск i ш келед i, жағының асты i с i н i п кетед i, тышқақтайды, азып-тозып, өл i мге ұшырайды.

Изображение слайда
7

Слайд 7: Патологиялық-анатомиялық өзгерістері

Өлексе өте арық, көтерем. Оның кеуде және құрсақ қуыстарында 2-3 л. сары сұйық жиналған. Тоқ i шек пен т i к i шек қатпарлары жуандаған, i ш i қоңыр түсті сұйыққа толған, ал оның арасынан хабертиялар табылады. Тоқ ішект i ң к i легей қабығы i с i нген, қызарған, қалыңдаған. Кейб i р ішек тұстарының бүрлер i жойылып, қанталаған және жарақаттар басқан.

Изображение слайда
8

Слайд 8: Балау

Нақтылы диагнозды хабертиидің зардапты балаңқұрттаррын анықтай отыра немесе тік ішекке тереңдете формалин ерітіндісін клизма түрінде шайып, диагностикалық дегельминтизация жүргізе растайды. Өлген мал өлексесінде тоқ ішекте хабертиилер мен тән өзгерістер табылуы диагноздың түпкіліктілігіне нұсқайды.

Изображение слайда
9

Слайд 9: Емі

Дегельминтизация жүргізуге фенотиазиннің (1г/кг) судағы суспензиясын жарма жемге 10:4:100 арақатынасында қосып немесе ұннан дайындалған болюс түрінде 2 рет (24 сағаттан кейін ) беріледі. Керек болған жағдайда 12-16 күннен соң үшінші рет дегельминтизация жүргізіледі. Дәрілеу таңертеңгілікте - аш қарынға атқарылады. Жаппай дегельминтизацияны фенотиазинді жарылған жеммен 1:20 арақатынаста қосып, әр малға 15-20г есебінен, топтан бере өткізеді. Нафтамон 0,5г/кг дозада фенотиазинді қолданғандай, 2 рет өткізіп, 12-16 күндері үшінші рет жүргізіледі. Суспензияны сырлы я болмаса ағаш, шыны ыдыста қолданар алдында ( ex tempore) дайындалады. 113 Нилверм 10%-тік ерітінді түрінде тері астына немесе азықпен 15мг/кг дозада қолданылады. Дитразиннің ылғалдаған жеммен қоспасына 0,5г/кг дозада азықтандырады. Жоғарыда көрсетілген препараттарды жаппай қолданар алдында біршама мал басында зияндылығын тексереді.

Изображение слайда
10

Слайд 10: Алдын алу шаралары

Қолайсыз шаруашылықта фенотиазинмен алдын - ала дегельминтизацияны регулярлы өткізу керек. Жайлау мерзімінде малды күн сайын жеткілікті фенотиазинның 1 бөлімінен және азық тұздың 9 бөлімінен тұратын қосымшамен азықтандырады. Осы шаралармен бірге қозыларды ересек қойлардан бөлек бағады. ҚазҒЗВИ ұсынысы бойынша Қазақстанның оңтүстігінде ересек құрттардан жануарларды арылту үшін қаңтарда, наурызда және қазанда, оңтүстік-шығыста - қаңтарда, сәуірде және қазанда, оңтүстік- батыста - наурызда, маусымда және қыркүйекте дегельминтизация жүргізілуі

Изображение слайда
11

Слайд 11: Буностомоздар

- жіті және созылмалы ағымдарында ауыру малдың қоңы төмендеуі және асқорыту жүйесі функциясының бұзылуы белгілерімен сипатталатын күйістілердің нематодозы. Қоздырғышы үй және кейб i р тағы күй i с қайыратындардың ащы i шег i н мекеңдейтін - Bunostomum phlebotomum (Railliet,1900) және B. trigonocephalum (Rud.,1808) деген жұмыр құрттар. Бұлардың б i р i нш i түр i көб i несе қойда, ек i нш i с i - i р i қарада ұшырасады. Бұлар i р i гельминттер, басы к i шкене, жоғары қарай бір жағына қисайған. Тұрқы 1,2-2,5 см-ге дей i н жетед i. Шар сек i лд i ауыз қуысы ( капсуласы ) түб i нде, ек i жақ шет i не таман, жарты айға ұқсас ек i т i с i бар. Жоталы өзекшес i бар. Құйрық буылтығының үш i нш i бөл i г i, қалған екеу i не ассиметриялы болып қалыптасқан, ек i тең спикуласы ( гельминтт i ң б i р i нш i түр i нде - ж i ң i шке де ұзын, ал ек i нш i с i н i к i – сәл жуандау, қысқа ) бар, рулегі жоқ.

Изображение слайда
12

Слайд 12

Изображение слайда
13

Слайд 13: Эпизоотологиялық деректері

I шқұрт ауруы барлық жерде таралған. Кез i нде ірі шаруашылықтарда буностомоздан бұзаудың 30 пайызы, қозының 60-80 пайызы өл i мге ұшырағаны мәл i м. Бұл дертке нег i з i нен ұсақ тұяқтылардың төлдері және бұзау мен 1-2 жастағы торпақ-тайыншалар шалдығады. Мал құртты көб i несе ылғалды өр i сте жұқтырады, өйткеңі мұндай жерлерде балаңқұрттар өз т i рш i л i г i н 1,5-2 ай уақыт сақтайды. Малдың буностомозбен зарарлану деңгей i күзге қарай үдейе түсед i. Ішектің к i легей қабығына бек i н i п, т i стер i мен жарақаттайды, қылтамыр-лардан ( капиллярдан ) қан ағады, олардың орны жазылмайтын уытты жараларға айналады. Зақымдалған жарадан зардапты микробтар енед i, организм жаппай уланады. Ересек құрттар – гематофагтар қан аздықты (анемия) тудырады.

Изображение слайда
14

Слайд 14: Клиникалық белг i лер i

Клиникалық белг i лер i айқын емес. Тек, алғашқы клиникалық көр i н i стер қозыларда ғана айқын. Олардың денелер i қызып, күй i төмендейд i, көзге i л i нет i н кілегей қабықтары бозарады, мал әлс i рейд i, азыққа тәбет i төмендейді. Жүр i с i ауырлайды, көп жатады, алқымы мен төс i домбығады, i ш i үзд i кс i з өтед i, нәж i с түс i шырыш пен қан араласып, қоңыр боп көрінеді, соңынан мал өл i мге 110 ұшырайды. Ересек сақа малдарда қаназдық, көтеремд i к, дамылсыз i шт i ң өту i ( диарея) байқалады.

Изображение слайда
15

Слайд 15: Патологиялық-анатомиялық өзгерістері

Өлексе көтерем, i шект i ң к i легей қабығы қабынған, қаптаған нүктел i к қанталаулар байқалады, кейб i р жерлер i н күлд i реген жаралар басқан. Ағза қуысы сұйық қан мен құрттарға толған. Балау зардапты балаңқұрттарға қарай нәтижеленді. Өлген малда ағзаларды жарып сойғанда табылған буностомдар ауруды растайды.

Изображение слайда
16

Слайд 16: Балау және емі

- зардапты балаңқұрттарға қарай нәтижеленді. Өлген малда ағзаларды жарып сойғанда табылған буностомдар ауруды растайды. Қойларды дегельминтизациялауға фенотиазин 1г/кг дозада, нафтамон, нилверм гемонхоздағы дозада, альбендазол, альбен, альвет, панакур және т.б. тағайындалады. И.Таразинаның (1963) деректері бойынша тиабендазолдың азықпен 50мг/кг дозада берілген мөлшері өте жоғары тиімді.

Изображение слайда
17

Последний слайд презентации: Күйістілер хабертиозы мен буностомозын балау, емі және профилактикасы: Алдын алу шаралары

Әр 6-7 күн сайын ауыспалы жайылымды қолдану буностомозды алдын алуға мүмкіндік береді. Жайылымдағы малға фенотиазин - тұз қоспасын беру химиопрофилактикалау болып табылады. Қоздырушының тері арқылы енуін ескере, қойды ылғалды мезгілдерде (жаңбырлы жазда ) тұрған орындарын құрғақ биік жерлерге ауыстыру жағдайларына көңіл аудару. Қой қораларындағы температура деңгейін қалыпты деңгейде ұстау.

Изображение слайда