Презентация на тему: Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы

Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы
Тілде бұрыннан бар сөзді термин ретінде дайын қалпында пайдалану терминдену делінсе, оған қарама-қарсы процесс, яғни терминнің терминологиялық жүйеден тыс
Тілдің осы екі жүйесінің арасындағы байланыс жалпыхалықтық тілдегі сөздердің терминдену барысында болатын семантикалық өзгерістер ( сөз бен терминнің семалық
Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы
1 Мысал
Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы
2-мысал:
Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы
Екі ұғым арасындағы с ə йкестілік – ➢ біріншіден, терминнің жергілікті қолданыстағы сөздің арнаулы салаға көшіп терминденуі арқылы жасалғандығын, ➢ екіншіден,
Жалпыхалықтық тілдегі сөздер мен олардың терминденуі арқылы жасалған терминдердің арасында мағыналық байланыстар сақталуына, тіпті олардың бір ғана ұғымды
1/10
Средняя оценка: 4.6/5 (всего оценок: 60)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (267 Кб)
1

Первый слайд презентации: Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы

Изображение слайда
2

Слайд 2: Тілде бұрыннан бар сөзді термин ретінде дайын қалпында пайдалану терминдену делінсе, оған қарама-қарсы процесс, яғни терминнің терминологиялық жүйеден тыс қолданылып жалпылық сипатқа ие болуы – бейтерминдену (детерминологизация) деп аталады. Термин өзінің терминге тән қасиеттерін өзі қатысты болатын терминологиялық өріс ішінде, ғылыми әдебиеттер мен терминологиялық сөздіктерде толық сақтай алады. Осы арнаулы ортадан тыс қолданылуы терминді елеулі өзгерістерге ұшырататып, оның бейтерминденуіне жол береді

Изображение слайда
3

Слайд 3: Тілдің осы екі жүйесінің арасындағы байланыс жалпыхалықтық тілдегі сөздердің терминдену барысында болатын семантикалық өзгерістер ( сөз бен терминнің семалық құрылысын салыстыру арқылы ) тұрғысынан ж ə не жүйеаралық омонимдер туындауы негізінде жасалынады. Мұның барлығы жалпыхалықтық тіл негізінде термин жасаудың маңыздылығын айқындау мен терминдену процесінің өзіндік ерекшеліктерін көрсету үшін өте қажет

Изображение слайда
4

Слайд 4

Жалпыхалықтық тіл — белгілі бір халықтың ( этностың ) ауызекі сөйлеу тілінде кен қолданылатын, жұмсалу өрісінде стильдік шек қойылмайтын тіл. Жалпыхалықтық тіл бір тектес тілдік ұжымның тілі ретінде қалыптасады, тіл құрылысы жағынан ол ұлттық тілдің негізі болып табылады. Жалпыхалықтық тіл – терминологиялық лексиканы құраудың ішкі көзі. Жалпы лексика мен арнаулы лексиканың арасындағы байланысты, олардың ұқсас жақтары мен өзіндік ерекшеліктерін анықтауда терминдену жолымен жасалған терминдер мен олардың туындауына негіз болған сөздердің семалық құрылысына талдау жасаудың м ə ні зор.

Изображение слайда
5

Слайд 5: 1 Мысал

Науа жалпы қолданыста Науа (тигель) терминологияда Анықтамасы малдың су ішіп, жем жеуіне арналған үлкен, ұзын астау Стамотологияда пломба жасарда ұнтақ пен сұйықтықты бір-бірімен қосып керекті материалды дайындайтын, емдік жұмыстар жүргізуге пайдаланылатын ыдыс

Изображение слайда
6

Слайд 6

Айырмашылықтары ● көлемі : ұзын, көлемі үлкен ; ● қызметі : малға жем, су беру үшін пайдаланылады ; ● көлемі : көлемі шағын, ұзын емес ; ● қызметі : адамның тісін емдеуге қажетті қоспаны дайындау үшін емдік жұмыстар жүргізуге пайдаланылады ; Ұқсастықтары екеуіне де ортақ, олардың басын біріктіріп тұрған жалпылаушы сема – ыдыс семасы

Изображение слайда
7

Слайд 7: 2-мысал:

Түнек Лексикологияда Түнек Терминологияда Түнек Диалектологияда ● көзге түртсе көрінбейтін қараңғылық ● ел басына түскен ауыртпалық, қайғықасірет. тұрақты баспанасы жоқ жануарлардың ( бұғы, доңыз, қоян т.б.) тынығатын орны. жайлаудағы қой түнеп өтетін орын ( жоғалған қозыларым түнекте жатып қалыпты ).

Изображение слайда
8

Слайд 8

Айырмашылықтары Ұқсастықтары ● көлемі : ұзын, көлемі үлкен ; ● қызметі : малға жем, су беру үшін пайдаланылады ; екеуіне де ортақ, олардың басын біріктіріп тұрған жалпылаушы сема – ыдыс семасы ● көлемі : көлемі шағын, ұзын емес ; ● қызметі : адамның тісін емдеуге қажетті қоспаны дайындау үшін емдік жұмыстар жүргізуге пайдаланылады ;

Изображение слайда
9

Слайд 9: Екі ұғым арасындағы с ə йкестілік – ➢ біріншіден, терминнің жергілікті қолданыстағы сөздің арнаулы салаға көшіп терминденуі арқылы жасалғандығын, ➢ екіншіден, екі сөздің (термин мен диал.) мағыналарын құраушы семалардың ортақтығы олардың арасындағы семантикалық қатынасты, ➢ үшіншіден, тілдің екі жүйесінің өзара байланысын көрсететін фактор

Изображение слайда
10

Последний слайд презентации: Хасанова Динара, Исламова Милана жұмысы: Жалпыхалықтық тілдегі сөздер мен олардың терминденуі арқылы жасалған терминдердің арасында мағыналық байланыстар сақталуына, тіпті олардың бір ғана ұғымды білдіретіндігіне қарамастан, мағыналарының толық с ə йкес келмеуі де қарапайым ұғым мен ғылыми ( немесе арнаулы ) ұғым белгілерінің с ə йкеспеуінен туындайтын ерекшелік екендігін айтпасқа болмайды

Изображение слайда