Презентация на тему: Антибиотиктер

Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Цефаллоспорин
Пуромицин
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Пенициллин биосинтезі
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
6-аминопенициллан қышқылының ацилденуі
Антибиотиктер
Ампициллиннің синтезі
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
Антибиотиктер
1/74
Средняя оценка: 4.0/5 (всего оценок: 95)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (1090 Кб)
1

Первый слайд презентации: Антибиотиктер

Негізгі сұрактары : Антибиотиктердің жалпы сипаттамалары Антибиотиктерге медицина ұсынатын талаптар Антибиотиктердің түзушілері Антибиотиктердің қосымша зиянды әсері Антибиотиктерге қарсы микроорганизмдердің түрақтылығы Антибиотиктердің өндірісі Микробиологиялық биосинтез

Изображение слайда
2

Слайд 2

Антибиотиктердің жалпы сипаттамалары Антибиотиктер - бір микроорганизмдерде түзіліп басқа микроорганизмдер мен кейбір қатерлі ісіктердің өсу мен дамуын тежейтін биологиялық белсенді заттар. Микроорганизмдерде антибиотиктер түзілетін процесс антибиоз деп аталады. Антибиоз процесті қолданбалы пайдалану идеяны Л.Пастер мен Мечников ұсынған. Антибиотик атауын З.Ваксман 1942 ж ұсынған. Антибиотиктер микроорганизм клеткаларында түзілетін екінші реттік метаболиттердің тобына жатады.

Изображение слайда
3

Слайд 3

А.Флеминг (1928 ж.) стафилококк себіндісі Рenіcіllіum notatum көк көгерумен ластанғанда көгеру колонияның айналасында стафилококтар өспейтінің байқады. Көк көгеру құрамында стафилококка әсер ететін зат табылды, оны пеницилин деп атады. Пеницилин бірінші қең қолданбалы пайдаланатын антибиотик.

Изображение слайда
4

Слайд 4

Белгілі табиғи антибиотиктердің ішінен ( 14000 жұық) медицинада ауруларды емдеу үшін 2-3 %-ті ғана пайдалынады, 97%-ті медицина дәрі препараттарға ұсынатын талаптарына сай келмейді. Антибиотиктер дамыған мемлекеттердің фармацевтикалық өнеркәсібі шығаратын препараттардың ішінде бірінші орынды алады. Жыл сайын дүние жүзінде 100000 т антибиотиктер шығарылады, антибиотиктерді шығару үшін 20 млрд доллар шамасындай жүмсалынады, сатылған күны 5 млрд долларға жетеді.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Антибиотиктерге медицина ұсынатын талаптар : антибиотиктің өзінің уыттылығы және ағзада түзілетін өнімдерінің уыттылығы болмайды немесе өте төмен; тиімді әсері төмен концентрацияда іске асады; ағза жағдайында микроорганизмге қарсы әсерін көрсетеді; антибиотике қарсы микроорганизмнің тұрақтылығы баяу дамиды; қосымша зиянды әсері өте төмен немесе болмайды; суда жақсы ериді; әдеттегі жағдайда ұзақ уақыттын ішінде микроорганизмдерге қарсы белсенділігін сақтайды; ортаның әр түрлі жағдайында, ағзаның физиологиялық сұйықтық және ұлпалық жағдайында антимикробтық әсерін сақтайды.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Антибиотиктердің түзушілері Санырауқулақтар, эубактериялар, актиномицеттер және басқа микроорганизмдер. Кейбір микроорганизмдер антибиотиктердің көп түрлерін синтездейді, мысалы филаметозды санырауқулақтардың 6 туысы антибиотиктердің 1000 шамасындай түрін, актиномицеттердің 3 туысы - 3000 түрін синтездейді. Микроорганизм геномының гендерінің 1-2%-ті антибиотиктердің түзілу процесіне қатысады. Мысалы, Вacіllus subtіlіs геномының 2% антибиотиктердің синтезіне жауапты.

Изображение слайда
7

Слайд 7

Антибиотиктерді топтастырады: әсер ететін микроорганизмнің түріне байланысты, химиялық құрылымына байланысты, әсерінің спектрі мен түріне байланысты, әсер ететін механизміне байланысты.

Изображение слайда
8

Слайд 8

Антибиотиктерді әсер ететін микроорганизмнің түріне байланысты боледі: Бактерияларға қарсы әсер ететін антибиотиктер, пенициллиндер, цефалоспориндер Саңырауқұлақтарға қарсы әсер ететін антибиотиктер, нистатин, полиен антибиотиктер Ісіктерге қарсы әсер ететін антибиотиктер, рифампицин Вирусттарға қарсы әсер ететін антибиотиктер, зовиракс Туберкулезге қарсы әсер ететін антибиотиктер, циклосерин, стрептомицин, канамицин .

Изображение слайда
9

Слайд 9

Химиялық құрылымына байланысты: - β-Лактамды антибиотиктер - молекуласында β-лактамды сақинасы бар антибиотиктер, пенициллиндер, цефалоспориндер. - Макролидтер мен азалидтер - (молекуласы 14-, 15-, 16-атомдарынан құрылады), мысалы эритромицин, олеандомицин. цефалоспорин пенициллин эритромицин

Изображение слайда
10

Слайд 10

- Аминогликозидтік антибиотиктер – стрептомицин, Нафтацен туындылары – тетрациклиндер, Пептидтік антибиотиктер : грамицидин, бацитрацин, Полиен антибиотиктер – нистатин, амфотерицин В. стрептомицин, тетрациклин грамицидин

Изображение слайда
11

Слайд 11

Антибиотиктерді микроорганизмдерге әсерінің түріне байланысты екі топқа боледі: Бактерицидтік – микрорганизмдердің өлуіне әкеледі, әсерінің еркшелігі болмайды, микробтарының барлық түрлеріне әсер етеді, -лактамды антибиотиктер, аминогликозидтер. 2. Бактеристатикалық - микроорганизмдердің ұрпақтануын тежейді, бір белгілі микроорганизмнің түріне ғана әсері бағытталған, тетрациклиндер, левомициндер. .

Изображение слайда
12

Слайд 12

Антибиотиктерді әсерінің механизміне байланысты боледі: 1. Микроорганизмдердің зат алмасу процестерін бәсекелес тежейді, пуромицин, циклосерин; 2. Бактериялардың клетка қабырғасының синтезін тежейді, пенициллиндер, цефалоспориндер; 3. Жарғакшаларының қызметтің бұзатын антибиотиктер, полиен антибиотиктер, валиномицин, грамицидиндер;

Изображение слайда
13

Слайд 13

4. Нуклеин қышқылын (ДНҚ және РНҚ синтезін) тежейтін антибиотиктер, неомицин, саркомицин; 5. Пурин мен пириминдердің синтезін тежейтін, антибиотиктер, азосерин; 6. Белоктардың синтезін тежейтін антибиотиктер, бацитрацин, эритромицин; 7.Тынысты (дыхание) тежейтін антибиотиктер, олигомицин, пагулин, антимицин; 8. Тотыға фосфорлану процесті тежейтін антибиотиктер, олигомицин, грамицидиндер; 9. Антиметаболиттік қасиеті бар антибиотиктер, актиномицеттермен саңырауқулақтардың кейбір түрлерімен түзіледі. Антиметаболиттік антибиотиктердің құрылымы табиғи метаболиттердің құрылымына ұқсас келеді де табиғи метаболиттердің алмасуына қатысатын ферменттердің тежегіштері түрінде әсер етеді.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Антибиотиктердің биологиялық әсерінің механизмі Клетка қабырғасының синтезін тежейді Ақуыздың рибосомалды синтезін тежейді Бактерий НҚ синтезін тежейді Бактерийлардың клетка мембрананың қызметін бұзады Пенициллиндер цефаллоспориндер карбопинемыдерммонобактамдар бацитрацин фосфопицин гликопептидтер Сульфамиды Триметоприм фторхинодоны Амтидогликозидтер Тетрациклиндер Макролидтер левомицитин Полимиксиндер Полиеновые Грамицидин имидизолы

Изображение слайда
15

Слайд 15

Изображение слайда
16

Слайд 16

Антибиотиктің қосымша зиянды әсері : уыты әсері; Антибиотиктердің әсерінен дисбактериоз және аллергиялық реакциялары дамиды; Иммунитет тежеледі, ауру асқынады; Организмді жұқпалы аурулардан қорғайтын ерекше және ерекшесіз факторлар тежеледі, соның ішінде иммуноглобулиндердің түзілуі, комплемент жүйесі, лизоцим ақуыздың әсері.

Изображение слайда
17

Слайд 17

Антибиотиктер ғ а қ арсы микроорганизмдердің р езистенттілігі - антибиотикотерапияны ң негізгі проблемары: микроорганизм штамдарыны ң антибиотике қ арсы т ұ ра қ тылы ғ ы антибиотике тұрақты микроорганиздеріне қ арсы белсенді жа ң а ауруларды емдеу ү шін антибиотиктер пен оларды ң жа ң а д ә рілік формалары ң енгізу. Антибиотиктерге қ арсы т ұ ра қ ты бактерияларды Жапонияда 50-ші жылдарда ашты. Б ұ л Shіgella дизентерия қоздырғыштың штаммы. М икроорганизмдер дің барлығы антибиотиктерге қ арсы т ұ ра қ тылы ғ ына ие болады.

Изображение слайда
18

Слайд 18

Микроорганизмдердің антибиотике қарсы тұрақтылығының факторлары : 1. Микроорганизмдерде антибиотикпен байланысатын қабылдағышы (биохимиялық нысанасы) болмайды. Бұл антибиотиктерді қабылдамайтын микроорганизмдер. 2. Антибиотиктерге тұрақты микроорганизмдер ерекше ферменттерді синтездейді. Осы ферменттердің әсерінен антибиотиктің молекуласы химиялық өзгеріске ұшырайды да, өзінің белсенділігін жоғалтады. Стафилококтарда бета-лактамаза түзіледі, пенициллин мен цефалоспориннің бета-лактамды сақинасында бір байланыстың ыдырауын іске асыратын фермент. Аминогликозидтерге қарсы тұрақты грамм оң микроорганизмдерде ацетилдеу немесе фосфорилдеу реакцияларды катализдейтін ферменттер түзіледі. пенициллиновая кислота β-лактамаза Пенициллин β-лактамаза Пенициллин

Изображение слайда
19

Слайд 19

3. Антибиотик әсер ететін микроорганизм жасушасының нысана-ақуызы, қабылдағышы өзгеруі мүмкін. Нәтижесінде қабылдағыш молекуласының антибиотикпен байланысатын қасиеті жоғалады. Мысалы, микроорганизмдердің пенициллинге қарсы тұрақтылығы оның пенициллинмен байланысатын ақуыздың қасиеттері өзгергенде дамиды. 4. Антибиотиктер үшін микроб жасуша қабығының өткізгіштігінің өзгеруі. Тетрациклин сезімтал бактериялардың жасушасында жиналады, резистентті бактериялардың жасуша ішіне өтпейді. 5. Антибиотиктердің әсерінен микроорганизмдерде ерекше ферменттің синтезі басталады. Бұл фермент антибиотикті тежейтін және ыдырататын қабілетке ие болады. Мысалы, циклосеринге тұрақты микроорганизмдерде артық мөлшерде аланинтрансферазаның синтезі басталады.

Изображение слайда
20

Слайд 20

6. Микроорганизмдерде антибиотиктің әсерінен бір реакция тежеледі, ал микроорганизм басқа метаболиттік жолдарын табады да, метаболиттік шунт түзіледі. Нәтижесінде микроорганизм өмір сүру үшін антибиотик әсер ететін реакция қажет болмайды, сонымен емдеу барысында микроорганизмнің антибиотикке қарсы тұрақтылығы дамиды. 7. Кейбір микроорганизмдер антибиотикті жасушадан белсенді шығарады. Көк-іріңді таяқшалардың кейбір штамдары карбапен деген антибиотикті белсенді шығарады, нәтижесінде аталған антибиотикке қарсы тұрақтылығына ие болады.

Изображение слайда
21

Слайд 21

Микроорганизмдеріні ң антибиотиктерге т ұ ра қ тылы ғ ын жену жолдары 1. Табиғи антибиотик молекуласының құрылымына химиялық реакция арқылы өзгерістер енгізеді де, антибиотиктің жаңа түрін алады. Антибиотиктің белсенділігі үшін маңызды атомдық топтары өзгермейді. 2. Антибиотиктермен бірге басқа препараттарды енгізеді. β-лактамазаны синтездейтін микроорганизмдер β-лактамды антибиотиктердің әсеріне тұрақты. Пенициллинмен бірге β-лактамазаны тежейтін затты (клавулан қышқылы, сульфбактам)енгізгенде антибиотикке қарсы микроорганизмнің тұрақтылығы төмендейді немесе толық жойылады. Микроорганизм-түзушілерін жан-жақты зерттегенде олардың қасиеттерін, соның ішінде резистенттілігін сипаттау керек.

Изображение слайда
22

Слайд 22

Дисбактериоз Д исбактериоз - антибиотиктің әсерінен адамда қалыпты микрофлора тежеледі. Дисбактериоз және суперинфекция ішектерде стафилококтардың тұрақты түрлері пайда болуына, өте ауыр энтероколиттің дамуына әкеледі. Дисбактериоз дамығанда антибиотикпен бірге қосымша ерекше дәрілік препараттарды пайдаланады, мысалы, леворин, нистатин.

Изображение слайда
23

Слайд 23

А нтибиотикотерапия А нтибиотикотерапия - антибиотиктердің көмегімен ауруларды емдеу. Антибиотикотерапияның негізгі мәселері : – микроорганизм штамдардың антибиотикке қарсы тұрақтылығын жеңу; - емделмейтін ауруларды қоздыратын микроорганизмдерге қарсы жаңа антибиотиктерді алу; - антибиотиктердің жаңа дәрілік формаларын алу.

Изображение слайда
24

Слайд 24

Пенициллин Табиғи пенициллин Penicillium notatum көгеру саңырауқұлақтардың әр түрлі түрлерімен түзіледі. Бірінші рет пенициллинді таза күйінде 1929 ж. А.Флеминг алды. Пенициллин – бактерицидтік белсенділігі жоғары антибиотик, бактерияларға қарсы әсер етеді, бактерия жасушаларының қабықшасының түзілуін тежейді. Кейбір микроорганизмдер, мысалы, стафилококтар, пенициллинге қарсы тұрақты, оларда пенициллин молекуласын ыдырататын пенициллиназа түзіледі. Бензилпенициллин

Изображение слайда
25

Слайд 25

Бактерия жасуша қабықшасының негізгі полимерінің, муреин деген пептидогликанның, синтезі 30-ға жуық ферменттердің қатысуымен жүзеге асады. Пенициллин транспептидаза деген ферментті тежейді де, муреин тізбектері арасындағы көлденең пептидтік байланыстарының түзілуін бұзады, нәтижесінде бактериялық қабықшасының лизисі іске асады.

Изображение слайда
26

Слайд 26

Пенициллин молекуласының негізі екі гетероциклдан құралады: төрт атомды β-лактамды сақина, бес атомды тиазол сақина.

Изображение слайда
27

Слайд 27

Барлық пенициллиндердің молекулаларының химиялық құрылымдары ұқсас, негізін 6- аминопенициллан қышқылы құрайды, айырмашылығы амино топпен байланысқан бүйірлік тобының табиғатына байланысты. 6-аминопенициллан қышқылы

Изображение слайда
28

Слайд 28

Пенициллиннің фармакологиялық және бактерияларға қарсы белсенділігі радикалдың түріне тәуелді. Табиғи пеницилиндер Радикал ( R ) Пенициллин атауы Химиялық атауы Шартты атауы С 6 Н 5 -СН 2 - Бензилпенициллин П енициллин- G n - НО-С 6 Н 5 -СН 2 - n-Оксибензилпенициллин П енициллин-Х СН 3 -(СН 2 ) 5 -СН 2 - н-Гептилпенициллин П енициллин-К СН 3 -СН 2 -СН=СН-СН 2 - 2-Пентенилпенициллин П енициллин- F СН 3 -(СН 2 ) 3 -СН 2 - н-Амилпенициллин Пе нициллингидро- F

Изображение слайда
29

Слайд 29

20000 астам жартылай синтетикалық пенициллиндер алынды, 37 медицинада пайдаланады.

Изображение слайда
30

Слайд 30

Изображение слайда
31

Слайд 31: Цефаллоспорин

Цефалоспорин тобына жататын антибиотиктер грам терис кокктар ғ а қ арсы жо ғ ары белсенд і болады. Цефалоспориндер β-лактам антибиотиктерді ң барлы ғ ы сия қ ты клетка қ абыр ғ асы ар қ ылы женіл енеді де бактерияны ң β-лактамаза деген ферменттірді ң ә серінен активтілігін жо ғ алтады.

Изображение слайда
32

Слайд 32: Пуромицин

Пуромицин – 1952 ж. Streptomyces albo - niger бактериялардың себінді сұйықтығынан бөліп алынған, грам оң және грам теріс бактериялардың көпшілігіне қарсы белсенді. Пуромицин рибосомалды белок синтезін тежейді, молекуласының құрылымы аминоацил-тРНҚ-ның құрамына ұқсас. Пуромицин уытылығы өте жоғары антибиотик, прокариот және эукариоттардың рибосомаларымен байланысады,

Изображение слайда
33

Слайд 33

Изображение слайда
34

Слайд 34

Изображение слайда
35

Слайд 35

Изображение слайда
36

Слайд 36

Антибиотиктерді өнеркәсіпте алу әдістері : микробиологиялық биосинтез; жартылай синтетикалық әдіс – микробиологиялық синтезді химиялық реакциялармен біріктірген әдіс; мутасинтез; генді-инженериялық әдіс.

Изображение слайда
37

Слайд 37

Микробиологиялық биосинтез Микробиологиялық биосинтез – микроорганизмдердің қатысуымен ферментация процесі арқылы антибиотиктерді алу. Микроорганизмдердің тіршілік әрекеті кезінде антибиотиктердің синтезі ерекше ферменттердің қатысуымен, ферментация процесінің нәтижесінде іске асырылады. Антибиотиктер - екінші реттік метаболиттер алмасу өнімдерінің тобына жатады, микробтық жасушаларының өсуі, дамуы негізгі процестерге қажетті заттар емес.

Изображение слайда
38

Слайд 38

Ферментация процесі қоректік заттарға бай ортада т ропофаза және идиофаза сатыларына бөлінеді. Антибиотиктердің синтезі штамм-түзушілер өмірінің ақырғы кезеңінде (трофазаның соңғы кезеңінде, идиофаза стадиясында) жүзеге асады. Сондықтан екінші реттік метаболиттердің, соның ішінде антибиотиктердің жалпы атауы  идиолиттер.

Изображение слайда
39

Слайд 39

Трофазаның соңғы стадиясында жасушалық популяцияның өсуі баяулады. Антибиотиктердің түзілетін мөлшері микроорганизм өмірінің ақырғы кезеңінде оған керек мөлшерінен әлдеқайда жоғары. Сондықтан антибиотиктің артық мөлшері ортаға бөлініп шығады. Микроорганизм өсу үшін тіршілік ортасы қолайсыз болғанда *ортада қоректік заттардын мөлшері өте төмен, *ортаның рН-ы оптималды емес, *басқа организмнің ерекше тіршілік өнімдерімен байланысқанда, *тағы басқа ортаның қолайсыз жағдайлары, олар антибиотиктерді синтездейді. Антибиотиктердің синтезі микроорганизмнің қоршаған ортасына бейімделеді.

Изображение слайда
40

Слайд 40

Өнеркәсіпте микробиологиялық биосинтез арқылы антибиотиктерді алғанда микроорганизмдердің штамдарын қолданады. Өнеркәсіпте антибиотиктердің түзушілері ретінде микроорганизмдердің. жоғары өнімді штамдарын пайдаланады: *сұрыптау дәстүрлі әдісін қолданып алынған штамды, *мутагенез әдісін қолданып алынған штамды, *генді-инженериялық әдістің көмегімен алынған штамды, Микроорганизм жасушалық популяциясы баяу өсетін фазасында (трофазаның соңында) антибиотиктердің синтезі жоғарылайды, идиофаза кезеңінде максималды деңгейіне жетеді. Антибиотиктердің синтезін белсендіреді: *жасушалардың пролиферациясы тежейтін механизмдер, *белсенді өсуін тежейтін механизмдер, *стресс жағдайлар

Изображение слайда
41

Слайд 41

Антибиотиктердің түзу процесі екі сатыдан құралады: микроорганизмдер өсу үшін қолайлы ортада биомасса жеткілікті мөлшерде жиналады. Бұл фаза өте тез, қысқа уақытта өту керек. – ферментация процесі, өнімді ортада антибиотиктердің синтезі басталады да, белсенді іске асады.

Изображение слайда
42

Слайд 42: Пенициллин биосинтезі

L- α -амидоадипин + L-цистеин + L-валин қышқылы L- α -амидоадипил-L-цистеинил-L-валин N-синтаза N-изопенициллин пенициллинацилаза 6-аминопенициллан қышқылы фенилсірке қышқылы бензилпенициллин (G пеницилин).

Изображение слайда
43

Слайд 43

Пенициллин биосинтезі

Изображение слайда
44

Слайд 44

Микробиологиялық биосинтез жүзеге асқанда антибиотиктің шығымын белгілейтін факторлар: қоректік ортаның құрамы, ретротежеу, антибиотиктердің өзінің жоғары концентрациясы.

Изображение слайда
45

Слайд 45

Антибиотиктің шығымын белгілейтін негізгі фактор - қоректік ортаның құрамы, С цефалоспорин өндірісте көміртек атомының көзі ретінде сахарозаны пайдаланады. Сахарозаны глюкозаға ауыстырғанда цефалоспориннің шығымы төмендейді. Глюкозаны микроорганизмдер тез пайдаланады да, микроорганизмдердің жасушалық популяциясының өсу жылдамдығы жоғары, ал сахарозаның сіңіруі баяу, сондықтан идиофаза тез басталады.

Изображение слайда
46

Слайд 46

Streptomyces antіbіotіcus себінді көмегімен антибиотиктің синтезін іске асырғанда оптималды ортаның құрамы - 0,1% глюкоза және 1% галактозаның қоспасы. Ортада моносахаридтердің арақатысы осындай болғанда глюкоза тез сіңіріледі де, баяу сіңіретін галактозаны микроорганизм пайдаланатын болады, нәтижесінде идиофаза тез басталады.

Изображение слайда
47

Слайд 47

Антибиотиктердің синтезі ретротежеу арқылы реттеледі. Ретротежеу – бұл түзілген өнім ферменттік жүйенің бірінші ферментінің тежегіші ретінде әсер етеді. Әр антибиотиктің синтезі ерекше ферменттік жүйенің көмегімен іске асады. Пенициллин биосинтезі Penіcіllіum chrysogenum саңырауқұлақтың себіндісімен жүреді. Биосинтез процесінің әр сатысын ерекше фермент катализдейді.

Изображение слайда
48

Слайд 48

Пенициллин биосинтезі кері байланыс принцип арқылы L- лизинмен реттеледі. Пенициллин және лизин синтезі барысында α - аминоадипин қышқылы аралық зат ретінде түзіледі. Лизин гомоцитратсинтазаны тежейді, α -аминоадипин қышқылының жетіспеушілігі пайда болады, нәтижесінде пенициллиннің шығымы төмендейді. Қоректік ортаға α -аминоадипин қышқылын қосса, ол пенициллиннің биосинтезін тездетеді және лизиннің әсері жойылады. Пенициллин биосинтезі және оның ретротежеу сызбасы

Изображение слайда
49

Слайд 49

Антибиотиктердің биосинтезі өзінің жоғары концентрациясымен тежеледі. Бұл мәселе иммобилденген ферменттердің көмегімен шешіледі.

Изображение слайда
50

Слайд 50

Бета-лактамды антибиотиктердің микробиологиялық биосинтез арқылы алынған түрлерінің кемшілігі: қышқыл ортада тұрақсыз, феноксиметилпенициллиннен басқа; стафилококтардың пенициллаза ферментінің әсерінен өте тез ыдырайды; грамм оң микробтарға ғана әсер етеді. Өнеркәсіпте пенициллиндер мен цефалоспориндердің жаңа түрлерін жартылай синтетикалық әдісті қолданып алады. Пенициллиндің жартылай синтетикалық әдіспен алынған 20000-нан астам түрінің 37-сін клиникада қолданады.

Изображение слайда
51

Слайд 51

Жартылай синтетикалық пенициллинді алу әдісі екі сатыдан кұралады: микробиологиялық биосинтез арқылы 6-аминопенициллан қышқылын алады. 6-аминопенициллан қышқылының амино тобының ацилдеу реакциясын жүзеге асырады, пенициллиннің жаңа түрі түзіледі.

Изображение слайда
52

Слайд 52

6-Аминопенициллан қышқылын алу. *Микробиологиялық биосинтезбен табиғи пенициллинді, мысалы, бензилпенициллинді немесе феноксиметилпенициллинді алады. *Пенициллин молекуласының микроорганизмдердің пенициллинацилаза ферменттің әсерімен гидролизін жүзеге асырады. *Пенициллин 6-аминопенициллан қышқылына айналады.

Изображение слайда
53

Слайд 53

Ацилаза қатысуымен түзілген 6-аминопенициллан қышқылы экстракция арқылы ортадан бөлінеді, одан кейін химиялық реакция нәтижесінде амино тобымен радикалды байланысады да, туындысын алады. Микробиологиялық әдістің сатылары: табиғи пенициллиннің биосинтезі, ацилаза катализдейтін гидролиз 6-аминопенициллан қышқылының экстракциясы үздіксіз технологиялық процесс түрінде іске асырылады.

Изображение слайда
54

Слайд 54: 6-аминопенициллан қышқылының ацилденуі

6-аминопенициллан қышқылының ацилденуі химиялық немесе ферменттік әдісті қолданып жүзеге асырылуы мүмкін. Химиялық синтез көп сатылы және қиыншылықтары бар: реакция жүзеге асу үшін реакцияның қажет жағдайын ұқыпты сақтау *ылғал жоқ болу, *үнемі ортаның төмен температурасын ұстау, *реакция уақытын дәл сақтау.

Изображение слайда
55

Слайд 55

Ферменттік синтезінде жасушаларда, жасушасыз экстрактлерді және иммобилденген ферменттерді пайдаланады. 6-аминопенициллан қышқылын ацилдеу реакциясында реагенті ретінде карбон қышқылдарының туындыларын (амидтерді, күрделі эфирлерді) пайдаланады. Көбінесе 6-аминопенициллан қышқылын себінді сұйықтықтан бөліп алмайды, мысалы, бензилпенициллинді ампициллинге айналдырғанда.

Изображение слайда
56

Слайд 56: Ампициллиннің синтезі

Микробиологиялық биосинтез әдіспен бензилпенициллинді алады. Кluyvera citrophila мутанттың ацилазаның әсерімен бензилпенициллинді гидролизға ұшратады (ортаның рН 7,8, 40-50 о С). Ферменттëрге мутантты Pseudomonas melanogenum мен фенилглицинді енгізеді, ортаның жағдайын өзгертеді, рН-ың 5,0-5,5-ке жеткізеді. Бұл ортаның жағдайында екінші микроорганизмнің көмегімен ампициллиннің синтезі жүзеге асады.

Изображение слайда
57

Слайд 57

Мутациялық биосинтез Мутасинтез – микроорганизмдердің мутанттарын пайдаланып антибиотиктерді алу. Мутантты штамдары түзушілері ретінде қолданғанда синтез барысында антибиотик молекуласының кейбір бөлігі түзілмейді, нәтижесінде антибиотиктің жаңа түрін алу мүмкін. Антибиотиктің түзушілер-штамын мутантты штамына айналдырады. Мутантты штамм қалыпты антибиотиктің синтезін жүзеге асырмайды, себебі бір реакцияны катализдейтін ферменттің белсенділігі жоғалған.

Изображение слайда
58

Слайд 58

1 Е Е 2 Е 3 Е 4 Е 5 А В С D Е антибиотик Ә р реакцияны ерекше фермент катализдейді.

Изображение слайда
59

Слайд 59

Мутантты штам ның бір фермент і тежелген, мысалы, Е 3. Е 3 фермент катализдейтін реакция ж ү зеге аспайды да, D қ осылыс т ү зілмейді, нә тижесінде табиғи антибиотик синтезі аяқталмайды. Е 1 Е 2 Е 3 Е 4 Е 5 А В С D Е антибиотик Жүзеге аспайтын биосинтезді ң звеносы Е Е 5 F І мутант т ы антибиотик Реакция орта сына антибиотикті ң ал ғ ы зат ын ы ң анало г ын қосқанда антибиотикті ң анало г ы т ү зіледі, жаңа қасиеті бар антибиотиктің түрі.

Изображение слайда
60

Слайд 60

Мысалы, Nocardіa medіterraneі мутанттарында ацилдеу реакциясы жүзеге аспайды. Мутанттар рифамицин аналогын, SV В-рифамицинді синтездейді. SV В-рифамицинді көптеген жартылай синтетикалық рифамициндерді алу үшін алғы заты ретінде пайдаланады. Жартылай синтетикалық рифамициннің көмегімен туберкулез мен лепраны (проказаны) емдейді. Мутасинтезді аминогликозидтік антибиотиктерді алу үшін пайдаланады.

Изображение слайда
61

Слайд 61

Жаңа бірегей антибиотиктерді табу сатылары: сұрыптау жүргізіп антибиотикті түзетін микроорганизмді табады, ферментация процесі іске асырылады, антибиотиктің клиникалық сынауын жүргізеді. Бұл тәсіл өте күрделі, көп уақытты қажет етеді, алынған антибиотиктің бағасы өте қымбат болады.

Изображение слайда
62

Слайд 62

Қиыншылықтарды рекомбинантты ДНҚ технологиясын пайдаланып шешу мүмкін. Рекомбинантты ДНҚ технологияның көмегімен: * жаңа антибиотиктерді алуға болады. Антибиотиктің: молекуласының құрылымы бірегей, микроорганизмдерге қарсы белсенділігі жоғары, қосымша зиянды әсері төмен * Өндірістік процесте антибиотиктердің шығымын жоғарылату мүмкін, сонымен бірге антибиотик өндірісінің тиімділігі жоғарылайды, өнімнің бағасы төмендейді.

Изображение слайда
63

Слайд 63

Генді-инженериялық әдісте рекомбинантты штамдарын қолданады. Өндірісте антибиотиктерді алу үшін негізгі микроорганизм – Streptomyces sp. Streptomyces sp. мицеллалар түрінде өмір сүреді, трансформациясының алдында жасушалық қабырғасын бұзады, жеке протопластарды босатады, мицеллалардан түзілген өзгерген жасушаларды тану және бөліп алу өте киын.

Изображение слайда
64

Слайд 64

Streptomyces трансформациясы Микроорганизмдердің жасушалық қабырғасын ферменттің әсерімен бұзады, протопластарды бөліп алады. Протопластардың ішіне плазмидалық ДНҚ-ны енгізеді, ортаға ПЭГ қосады. ПЭГ плазмидалық ДНҚ-ның протопластарға енуін жеңілдетеді. Протопластарды қатты ортаға егеді, протопластың өзінің жасушалық қабырғасы түзілгенге дейін, ерекше ортаға көшіреді, ортаның құрамына неомицин немесе тиострептон кіреді. Бұл кезеңінде трансформацияға ұшыраған жасушалардың сұрыпталуы іске асырылады.

Изображение слайда
65

Слайд 65

Жаңа антибиотиктердің синтезі Белгілі антибиотиктердің синтезіне қатынасатын гендерді генді-инженериялық әдіс арқылы өзгертіп, жаңа антибиотиктерді алуға болады. Генді-инженериялық әдістің көмегімен антибиотиктің биосинтезінің екі түрлі жолын бір микроорганизмде біріктірді де, жаңа антибиотик алады.

Изображение слайда
66

Слайд 66

Актинородин изохроманхинон тұқымдасының антибиотигі S. coelicolor микроорганизмде түзіледі, алғы заты – ацетат. Streptomyces pIJ2303 плазмидаға S. coelicolor актинородин синтезіне жауапты ферменттерді кодтайтын гендері бар хромосомдық ДНҚ-ның фрагментін, ұзындығы 3,25 мың нуклеотид жұбы (3,25 м.н.ж.) байланыстырады. Плазмиданы және 3,25 м.н.ж. фрагменттің әр түрлі бөліктері бар субклондарын енгізеді: Streptomyces sp. АМ-7161 штамына, S.violaceoruber В1140 - Tü22 штамдарына.

Изображение слайда
67

Слайд 67

Streptomyces sp. АМ-7161 штамм актинородинге тұқсас медермицин антибиотикті синтездейді, S.violaceoruber штамдарында гранатицин мен дигидрогранатицин түзіледі.

Изображение слайда
68

Слайд 68

Аталған антибиотиктер қышқылдық-негіздік индикаторлар, ортаның рН-ына байланысты өсіп жатқан себіндінің түсін белгілейді, ортаның рН-ы мен түсі түзілетін антибиотиктің түріне тәуелді. Актинородин синтезін іске асырмайтын S. coelicolor мутантты штамдар түссіз. Streptomyces sp. АМ-7161 штамын, S.violaceoruber В1140 немесе Tü22 штамдарын актинородин биосинтезінің ферменттерін кодтайтын гендері бар плазмидамен трансформацияға ұшыратқаннан кейін себінділері боялады. Бұл жаңа антибиотиктің синтезінің жүзеге асырылуын көрсетеді.

Изображение слайда
69

Слайд 69

рІJ2303 плазмидасы бар Streptomyces sp. АМ-7161 штамның және S.violaceoruber В1140 штамның трансформанттары плазмида және хромосомдық ДНҚ кодтайтын антибиотиктерді синтездейді. S.violaceoruber Tü22 штаммын рІJ2303 плазмидамен трансформацияға ұшыратқанда актинородинмен бірге дигидрогранатиродин деген жаңа антибиотиктің синтезі іске асады. Streptomyces sp. АМ-7161 штамды рІJ2315 плазмидамен трансформацияға ұшыратқанда медерродин жаңа антибиотигі түзіледі.

Изображение слайда
70

Слайд 70

Дигидрогранатиродин мен медерродин жаңа антибиотиктердің молекулаларының құрылымы актинородин, гранатицин мен дигидрогранатицин құрылымына ұқсас. Сонымен, антибиотиктердің синтезіне жауапты ферменттерді кодтайтын гендерін трансформацияға ұшыратып, бірегей қасиеттері мен ерекшелігі бар жаңа антибиотиктерді алу мүмкін.

Изображение слайда
71

Слайд 71

Антибиотиктердің синтезін жақсарту Өндірісте пайдаланатын әдістерді генді-инженериялық әдістің көмегімен жақсартуға болады. Өнеркәсіпті өндірісте Streptomyces sp микроорганизмдерді пайдаланып антибиотиктерді алғанда, шығымы ортадағы оттек мөлшеріне байланысты. *Оттек суда нашар ериді, * Streptomyces spp себіндінің тығыздығы жоғары, сондықтан ортада оттек деңгейі төмен болады да, *жасушалардың өсуі баяулайды және антибиотиктің шығымы төмендейді.

Изображение слайда
72

Слайд 72

Қиыншылықты жеңуге болады: Streptomyces sp себінді өсіретін биореактордың құралысын өзгертіп, генді-инженериялық әдістердің көмегімен ортадағы оттекті тиімді пайдаланатын Streptomyces spp штамдарды құру арқылы. Екі әдісті бірге пайдалануға болады.

Изображение слайда
73

Слайд 73

Аэробты микроорганизмдердің кейбіреуі оттек жетіспейтін ортада өмір сүру үшін гемоглобинге ұқсас затты синтездейді. Бұл зат оттек молекуласын байлайды да жасушаларға жеткізеді. Аэробты бактерия Vіreoscіlla sp. гомодимерлы геммен байланысқан ақуызды түзеді. Ақуыздың қызметі эукариот гемоглобинің қызметіне ұқсас.

Изображение слайда
74

Последний слайд презентации: Антибиотиктер

Vіreoscіlla sp. ақуызды кодтайтын генін бөліп алады, Strepomyces sp плазмидалық векторына байланыстрады, микроорганизмнің жасушаларына енгізеді, ақуыздың экспрессиясын жүзеге асырады. S.coelicolor жасуша ақуыздарының жалпы мөлшерінен 0,1% - ті Vіreoscіlla sp. гемоглобині болады. Оттек мөлшері төмен ортада трансформацияға ұшыраған Strepomyces жасушалардың: өсу жылдамдығы қалыпты жасушалармен салыстырғанда жоғары болады, актинородинді синтездейтін белсенділігі ұлғаяды, антибиотиктің шығымы 10 есе жоғарылайды.

Изображение слайда