Презентация на тему: Әлі талай жыр болып жазыларсың

Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
Әлі талай жыр болып жазыларсың
1/25
Средняя оценка: 4.8/5 (всего оценок: 89)
Код скопирован в буфер обмена
Скачать (2075 Кб)
1

Первый слайд презентации

Әлі талай жыр болып жазыларсың

Изображение слайда
2

Слайд 2

Мұқағали Мақатаев (19 31-1976 )

Изображение слайда
3

Слайд 3

Өмірбаяны Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның туған күні жөнінде екі түрлі ақпарат бар. Алайда, құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9 -нда тойланады. Екінші ақпарат: ақынның анасы Нағиман апа былай деген: «Мұқағалиым 1931 жылы наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз.» Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның екінші ту­ған күніне байланысты мынадай сөз айта­ды: «Ал құжат бойынша Мұқағали 9 ақпан­да дүниеге келген.

Изображение слайда
4

Слайд 4

Бұл куәлікті ақын ес білген кезде сол кездегі сайлау науқанына байланысты өзі жаздырып алған екен». Азан шақырып қойылған аты - Мұхаммедқали. [ Әкесі қарапайым шаруашы:колхозда сушы, шалғышы болып істеген. Мұқағали үйдің тұңғышы болған, оның артынан бір қыз және үш ұл туған. Ақынның қарындасы мен алғашқы інісі ерте көз жұмған. Соңғыларының есімдері - Тоқтарбай мен Көрпеш. Қазақ дәстүрі бойынша үйдің алғашқы баласы ата-әжесінен тәрбие алуы тиіс, сондықтан Мұқағали әжесі Тиынның қолында өсіп, анасын жеңгесіндей қабылдайды. Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын тағдырдың ащы дәмін ерте татады("Неңді сенің аңсаймын,бала шағым?"). Мұқағалидің әкесі 1941ж Калиниград майданында қаза табады.

Изображение слайда
5

Слайд 5

Мұқағали Мақатаев – 9 сынып оқушысы. 1947 жыл.

Изображение слайда
6

Слайд 6

Поэзиядағы алғашқы қадамдары Ақынның тұңғыш өлеңдері “Қырман басында”, “Қойшы бала — Әкітай” ауданындағы “Советтік шекара” газетінде жарияланды (1949). “Інімнің ойы”, “Шебер” өлеңдері “Жастық жыры” атты жинаққа енді (1951). Алғаш Мұқағали талантын бағалаған Ә. Тәжібаев : “Өзіңнен де жігерлілеу, оттылау жас жеткіншек жеткенде, мақтанбасқа бола ма?!” деген еді (“ Қазақ әдебиеті ”, 18.3.1960).

Изображение слайда
7

Слайд 7

Ақынның жас кезі

Изображение слайда
8

Слайд 8

Шығармалары мен аудармалары Мұқағали Мақатаевтың суреті бейнеленген пошта маркасы, 2006 жыл Мұқағалидің “Қарлығашым, келдің бе ?”, “Дариға жүрек” (1972 ж.), “Аққулар ұйықтағанда”, “Шуағым менің” (1975 ж.), “Соғады жүрек”, “ Шолпан ”, “ Жырлайды жүрек”, “Өмір-өзен”, ”Өмір-дастан” және т.б. жыр жинақтары, сондай-ақ, “Қош, махаббат !” (1988 ж.) атты прозалық кітабы да бар. Біршама өлеңдеріне ән жазылды. Өзін аудармашылық қырынан да сынап көрген Мұқағали Дантенің “ Құдіретті комедиясының ” “ Тамұқ ” деген бөлімін (1971 ж.), Шекспирдің “ Сонеттерін ” (1970 ж.), Уолт Уитменнің өлеңдерін (1969 ж.) қазақ тіліне аударды.

Изображение слайда
9

Слайд 9

Мұқағали отбасымен бірге

Изображение слайда
10

Слайд 10

Ақынның ауылда орыс тілі пәнінің мұғалімі болып жүрген кезінен естелік

Изображение слайда
11

Слайд 11

Изображение слайда
12

Слайд 12

Мұқағали мезгілсіз қазаға ұшыраған сүйікті қызы Майгүлмен (сол жақта) бірге

Изображение слайда
13

Слайд 13

Поэмалары Мұқағалидің “Ильич”, “ Ақ қайың әні ”, “ Ару-ана ”, “Мавр”, “ Аққулар ұйықтағанда ”, “ Қырандастар, қош болыңдар ”, “ Чили-шуағым менің ”, “ Шекарада ”, “ Большевиктер ”, “ Өмірдастан ”, “ Арман ”, “ Шолпан ”, “ Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “ Отаным, саған айтам ”, “ Райымбек ! Райымбек !”, “Қашқын”, “ Жер үстінен репортаж”, “ Моцарт. Жан азасы ” атты поэма-толғаулары бар. 650-ден астам лирикалық өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең толғаған. Ақын өмірінің соңғы кезеңінде жазған “Моцарт. Жан азасы ” реквиемі пәлсапалық мазмұны, психологиялық тіні өзгеше туынды. “ Табыт үні”, “Халық үні”, “ Жесірлер үні”, “ Бесік жыры ” аталатын 4 бөлімді туындының әрбір бөлімінде бірде табыт, бірде жесір-Ана, бірде Жер-Бесік атынан Өмір мен өлім туралы философиялық пайымдаулар айтылған.

Изображение слайда
14

Слайд 14

Ақын Моцарт тағдырын тілге тиек ете отырып, өмір туралы өз жанының оптимистік рухын, әрбір адамның жан түкпіріндегі арман -әнін жеткізеді. Ақын қай тақырыпта жазса да жалған сезім, жылтырақ сөзге әуес болмады, ол туралы : “Мен жырламаймын, Сырласамын. Сыры бір замандаспен мұңдасамын. Көгендеп жыр қосағын, Келмейді жыр жасағым” немесе “ Тіпті де мен емес-ті “Мен” дегенім... Өзгенің жаны-сырын ұғу үшін, Өзімді зерттегенді жөн көремін” дейді. Мұқағали шығармашылығының тіні “өзін-өзі” зерттеуден тұрады. Мұқағалидің медитативті лирикасындағы лирик. Мен — өзін-өзі іздеген, өмір мен өлім, адам мен қоғам, ғаламнан үйлесімділік іздеп шарқ ұрған, толассыз ізденістегі пәлсапашыл Мен. Мұқағалидің шығармаларында философиялық тереңдік, адамның психологиялық жан күйзелісін суреттеу, медитация басым.

Изображение слайда
15

Слайд 15

Ақынның жары Лашын, қызы Алмагүл, ұлы Айбар

Изображение слайда
16

Слайд 16

Изображение слайда
17

Слайд 17

Мұқағали қаламдас жолдас, інілерінің арасында

Изображение слайда
18

Слайд 18

Изображение слайда
19

Слайд 19

Изображение слайда
20

Слайд 20

Изображение слайда
21

Слайд 21

Өлең үзіндісі Мұқағали — өзіне дейінгі өлең өру мен жыр сомдаудағы қазақ халқының ұлттық мектептері мен дәстүрлерін жалғап қана қоймай, оны жан-жақты дамытқан, тереңдеткен, қазақтың өлең-сөзін жаңа заңғарларға көтерген, жаңа кеңістіктерге алып шыққан жиырмасыншы ғасырдың санаулы саңлақтарының бірі, ақынның өз сөзімен айтқанда : «... Ақынмын деп қалай мен айта аламын, Халқымның өз айтқанын қайталадым. Күпі киген қазақтың қара өлеңін, Шекпен жауып өзіне қайтарамын, — деген ерен жырдың жаратушысы, Ұлы тұлға, Ұлы ақын. Поэзия! Менімен егіз бе едің Сен мені сезесің бе, неге іздедім ? Алауыртқан таңдардан сені іздедім, Қарауытқан таулардан сені іздедім. Сені іздедім кездескен адамдардан, Бұлақтардан, бақтардан, алаңдардан. Шырақтардан, оттардан, жалаулардан Сені іздедім жоғалған замандардан...... Сені іздедім. Ӏздеймін тағат бар ма ? Сені маған егіз ғып жаратқан ба? »

Изображение слайда
22

Слайд 22

Изображение слайда
23

Слайд 23

Қазақ ақын-жазушылары мен ел адамдары Мұқағалидың туған жеріндегі мұражайының ашылу салтанатында

Изображение слайда
24

Слайд 24

Ақынның заты өлгенмен, аты өлмейді Алматы қаласында дүниеден өтті. Негізгі жыр жинақтарын көзінің тірісінде жарыққа шығарды (“Мавр”, “Дариға-жүрек”, “Аққулар ұйықтағанда”, “Шуағым менің”). Дүниеден өтер алдын “Реквием” атты толғау-өлеңін жазды. Шығармалары өзбек, қырғыз, т.б. тілдерге аударылған. Ақынның әдеби мұрасын зерттеуде 3 кандидаттық диссертация қорғалып К.Сейтова “Мұқағалидың ақындық мұрасы” (1991), К.Хамидуллаев “Мұқағалидың ақындық шеберлігі” (1993), тіл білімінде З.Қазанбаева “М. Мақатаев лирикасының грамматикалық ерекшеліктері”(1999)], шығармашылығы турасында 700-ге тарта еңбек (мақала, естелік-эссе, роман, поэма, өлең, т.б.) жазылған. Мұқағали қайтыс болғаннан кейін ҚР Жазушылар одағы Мұқағалидің атындағы әдеби сыйлық тағайындады (1985), оған ҚР Мемлекеттік сыйлық (1999), “Ғасыр ақыны” атағы берілді. 60 жылдық мерейтойы қарсаңында ақынның туған жерінде мұражайы ашылды. Алматыда ақын атында мектеп, көше және сол көше бойында Мұқағалиға арналған ескерткіш бар. Мұқағали өлеңдеріне Н. Тілендиев, Д.Рақышев, Ш.Қалдаяқов, І.Жақанов, А. Алтынбек Қоразбайұлы Қоразбаев, Т.Рахимов, М.Рүстемов, Т. Мұхамеджанов, Ә.Тінәлиев, Б.Оралұлы, Т.Досымов, т.б. сазгерлер ән жазды. 1985 жылы Қазақстан Жазушылары Одағының бастамасымен үздік әдеби шығарма авторларына М. Мақатаев атындағы сыйлық тағайындалды. Ал 2008 жылы М.Мақатаев атындағы жаңа сыйлық тағайындалды.

Изображение слайда
25

Последний слайд презентации: Әлі талай жыр болып жазыларсың

Мұқағали Мақатаевқа арналған мұражай

Изображение слайда